Un Diwrnod Arall yng Nghrug Hywel | Crickhowell
Un Diwrnod Arall yng Nghrug Hywel | Crickhowell
Lle mae’r stryd fawr yn cwrdd â’r bryniau
Efallai mai’r mynyddoedd sy’n dod â chi i Grug Hywel.
Ond efallai mai ei siopau annibynnol, ei bwyd lleol a’i groeso cynnes fydd yn gwneud i chi aros.
Wedi’i lleoli yn Nyffryn Wysg, ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, mae Crug Hywel yn dref farchnad hanesyddol wrth droed Crug Hywel a’r Mynyddoedd Duon deheuol.
Mae llawer o ymwelwyr yn mynd drwyddi ar eu ffordd tua’r bryniau, y gamlas neu ddigwyddiadau cyfagos. Ond mae Crug Hywel yn fwy na chanolfan gyfleus ar gyfer archwilio rhywle arall.
Mae gan y dref ei rhythm ei hun.
Mae Afon Wysg yn llifo gerllaw. Mae’r stryd fawr yn cael ei ffurfio gan fusnesau annibynnol. Mae adeiladau hanesyddol, caffis, orielau a siopau awyr agored o fewn pellter cerdded hawdd i’w gilydd.
Ychwanegwch ddiwrnod arall yng Nghrug Hywel a rhowch amser i’r dref ddod yn rhan o’ch ymweliad.
Dechreuwch gydag ychydig o wybodaeth leol
Lle da i ddechrau yw CRiC, Canolfan Adnoddau a Gwybodaeth Crug Hywel.
Mae CRiC yn cynnig gwybodaeth leol, mapiau cerdded, syniadau ar gyfer archwilio’r ardal a rhoddion gan gynhyrchwyr lleol. Mae hefyd yn cynnwys caffi sy’n gweini Coffi Black Mountains a chacennau cartref, tra bod Oriel CRiC yn cynnal arddangosfeydd cyfnewidiol gan artistiaid o’r rhanbarth a thu hwnt.
Dyma’r math o le sy’n gallu gwneud ymweliad yn fwy personol.
Gofynnwch beth sy’n digwydd yn lleol.
Darganfyddwch pa lwybr sy’n gweddu i’r tywydd.
Dysgwch am le na fyddech efallai wedi dod o hyd iddo fel arall.
Yna ewch allan i archwilio Crug Hywel drosoch eich hun.
Dilynwch y stryd fawr
Mae stryd fawr annibynnol Crug Hywel yn un o’r rhesymau dros arafu.
Nid oes angen ei thrin fel rhestr o bethau i’w gwneud. Edrychwch yn ffenestri’r siopau, dilynwch eich chwilfrydedd a chaniatewch amser ar gyfer y math o ddarganfyddiadau nad ydynt yn ffitio’n daclus i deithlen.
Mae Book-ish Café & Bookshop yn cyfuno llyfrau, coffi, digwyddiadau a sgwrs yng nghanol y dref.
Yn Crickhowell Adventure, gall ymwelwyr ddod o hyd i offer awyr agored, gwybodaeth leol a chyngor gan bobl sy’n adnabod y dirwedd gyfagos.
Mae cymeriad y dref yn deillio o’r cyfuniad hwn o lefydd bob dydd: siopau lle mae pobl yn adnabod eu cynnyrch, caffis lle gall ymwelwyr aros a busnesau sydd â chysylltiad â’r gymuned o’u cwmpas.
Mae Crug Hywel yn hawdd ei archwilio ar droed.
Mae hynny’n rhoi caniatâd i chi gymryd eich amser.
Croeswch y bont a dilynwch yr afon
Mae pont yr Afon Wysg yng Nghrug Hywel yn dyddio o’r ail ganrif ar bymtheg ac yn croesi’r afon ger un o hen fannau cyfarfod’r dref.
Mae ei hadeiladwaith anarferol yn werth ei archwilio’n iawn cyn parhau tua’r afon a’r dyffryn o’i chwmpas.
Mae’r dŵr, y bryniau a’r hen adeiladau yn rhoi ymdeimlad cryf o gysylltiad â’r dirwedd i Grug Hywel. Nid tref sydd wedi’i gwahanu oddi wrth y wlad o’i chwmpas yw hon. Daw’r dyffryn yn syth i mewn i’r dref, tra bod y bryniau cyfagos i’w gweld y tu hwnt i’r toeau.
Mae taith gerdded ar hyd yr afon yn cynnig ffordd dawelach o brofi Crug Hywel.
Efallai y byddwch yn parhau am ychydig, yn stopio i edrych yn ôl tuag at y bont neu’n dod o hyd i le i eistedd a gwylio’r dŵr yn llifo drwy’r dyffryn.
Nid oes angen i bob taith gerdded fod yn heriol.
Straeon wedi’u dal mewn carreg
Mae hanes Crug Hywel wedi’i blethu drwy’r dref yn hytrach na’i gadw mewn un atyniad penodol.
Mae Eglwys Sant Edmwnd yn un o adeiladau hanesyddol mwyaf nodedig y dref. Mae gan yr eglwys restredig Gradd II* hon feindwr trawiadol wedi’i orchuddio â chlogyn pren, gynllun croesffurf canoloesol a chofebau sy’n gysylltiedig â theulu Pauncefote.
Ymhellach drwy’r dref, mae gweddillion Castell Crug Hywel i’w gweld ym Mharc y Castell.
Dechreuodd y safle fel amddiffynfa mwnt a beili ganoloesol, cyn cael ei atgyfnerthu â cherrig yn ddiweddarach. Heddiw, gall ymwelwyr weld y mwnt pridd sylweddol, rhannau o amddiffynfeydd y castell a gweddillion dau dŵr amddiffynnol cysylltiedig.
Ymosodwyd ar y castell ym 1403 yn ystod gwrthryfel Owain Glyndŵr, ac mae’n debyg na chafodd ei ailadeiladu.
Mae’r gweddillion yn gymharol fach, ond mae lleoliad y safle yn bwysig.
O’r safle uwch, mae’r dref a Dyffryn Wysg yn ymestyn oddi tano. Daw’r castell yn rhan o daith ehangach drwy hanes Crug Hywel — taith sy’n parhau drwy’r bont, yr eglwys, y strydoedd a’r dirwedd y tu hwnt.
Tref wedi’i ffurfio gan gerdded
Mae gan Grug Hywel gysylltiad agos â cherdded.
Mae’r bryniau o’i chwmpas yn cynnig llwybrau ar gyfer gwahanol lefelau o brofiad, o lwybrau mwy hamddenol ar hyd yr afon a’r gamlas i ddyddiau mwy heriol ym Mynyddoedd Duon deheuol.
Nid faint o dir a orchuddiwch sy’n bwysig.
Taith arafach sy’n rhoi amser i chi sylwi ar siâp y dyffryn, y golau’n newid ar y bryniau a’r ffordd y mae Crug Hywel yn eistedd yn y dirwedd.
Bob mis Mawrth, mae Gŵyl Gerdded Crickhowell yn dod â cherddwyr ynghyd ar gyfer rhaglen o lwybrau a phrofiadau tywysedig.
Yn fwy na chyfres o deithiau cerdded yn unig, mae’r ŵyl yn adlewyrchu perthynas y dref â’r bryniau a’i diwylliant o groesawu pobl o’r tu hwnt i’r ardal.
Cerddwch yn ystod y dydd.
Dychwelwch i’r dref wedyn.
Dewch o hyd i rywle cynnes i fwyta, siaradwch am y llwybr a gwrandewch ar y tywydd yn newid y tu hwnt i’r ffenestri.
Bwytewch yn lleol ac arhoswch ychydig yn hirach
Mae bwyd yn rhan o’r rheswm pam mae Crug Hywel yn gweithio mor dda fel cyrchfan dros nos.
Mae’r dref a’r ardal gyfagos yn cynnig caffis, tafarndai, bwytai, cynhyrchwyr lleol a llefydd i fwynhau bwyd a diod Gymreig ar gyflymder hamddenol.
Efallai y byddwch yn darganfod cynnyrch mwg a lleol yn Black Mountains Smokery, yn mwynhau cwrw crefft a stondinau bwyd yn Antur Brew Co neu’n ymlacio yn un o dafarnau a bwytai’r dref.
Mae tudalen dref Crug Hywel yn cynnwys y rhestr gyfredol o lefydd i aros, bwyta ac archwilio, gan sicrhau bod y wybodaeth yn parhau’n ddefnyddiol wrth i fusnesau newid a datblygu.
Mae aros dros nos hefyd yn rhoi mwy o ddewisiadau i chi.
Mae amser i gael brecwast iawn.
Amser i gerdded cyn i’r dref fynd yn brysur.
Amser i ddychwelyd o’r bryniau heb ruthro’n syth adref.
Edrych tua’r awyr dywyllach
Mae Crug Hywel hefyd yn ganolfan ddefnyddiol ar gyfer darganfod awyr y nos ym Mannau Brycheiniog.
Mae’r lleoliadau â’r awyr dywyllaf ymhellach i mewn i’r Parc Cenedlaethol, felly bydd angen teithio ychydig i gyrraedd yr amodau gorau. Ond mae Crug Hywel yn lle cyfforddus i aros wrth gyfuno noson yn y dref â noson dan awyr gliriach a thywyllach.
Mae’r bryniau a’r tirweddau agored yn creu ymdeimlad naturiol o le ac ehangder. Ar noson glir, daw’r daith allan o’r dref yn rhan o’r profiad.
Yna, y bore canlynol, gallwch ddychwelyd am goffi, brecwast a thaith arall drwy’r stryd fawr.
Nid oes rhaid i’r diwrnod ddod i ben pan fydd yr haul yn machlud.
Gwnewch amser ar gyfer y dirwedd gyfagos
Mae Crug Hywel mewn lleoliad da ar gyfer archwilio’r ardal ehangach.
Efallai y byddwch yn teithio i Lys a Chastell Tretŵr, lle mae tŵr castell canoloesol a llys hanesyddol yn dod â chanrifoedd o hanes ynghyd mewn un lle.
Gallech ddilyn y gamlas, archwilio pentrefi cyfagos neu dreulio mwy o amser yn y bryniau o amgylch Llangatwg a Chrug Hywel.
Nid llenwi pob awr sydd ar gael yw’r pwynt.
Creu digon o le yw hi i’r diwrnod newid ei siâp.
Gall bore yn y dref droi’n brynhawn yn yr awyr agored.
Gall taith gerdded a gynlluniwyd ddod i ben gyda choffi annisgwyl.
Gall pryd gyda’r nos droi’n sgwrs am ddychwelyd mewn tymor arall.
Gwnewch benwythnos ohono
Mae Crug Hywel yn gweithio’n dda fel rhan o ymweliad hirach â Bannau Brycheiniog.
Arhoswch am benwythnos o gerdded, egwyl dreftadaeth, ddihangfa sy’n canolbwyntio ar fwyd neu saib tawel rhwng anturiaethau mwy.
Mae’r rhestrau llety cyfredol ar gyfer Crug Hywel yn cynnwys llefydd yn y dref ac o’i chwmpas, o westai a thafarndai i lety hunanddarpar, opsiynau gwersylla a charafannau a llefydd gwledig unigryw i aros.
Dewiswch ganolfan sy’n eich galluogi i brofi mwy o’r ardal ar gyflymder arafach.
Bydd y mynyddoedd yno o hyd yfory.
Cynlluniwch eich ymweliad
Mae Crug Hywel ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog ac mewn lleoliad da ar gyfer archwilio Dyffryn Wysg, Mynyddoedd Duon deheuol a’r Parc Cenedlaethol ehangach.
Mae canol y dref yn gryno a gellir ei archwilio ar droed. Mae CRiC yn cynnig gwybodaeth leol a mapiau, tra bod gwefan Visit Crickhowell yn cynnig rhagor o wybodaeth am y dref, busnesau lleol, digwyddiadau a llefydd i ymweld â nhw.
Gwiriwch yr oriau agor cyn teithio, yn enwedig y tu allan i’r prif dymor. Os ydych yn cerdded yn y bryniau, dewiswch lwybr sy’n addas i’ch profiad, gwiriwch ragolygon y tywydd a pharatowch yn briodol.
Dilynwch arwyddion lleol a chyfarwyddiadau mynediad, cadwch gŵn dan reolaeth a chludwch bob darn o sbwriel adref neu defnyddiwch y biniau a ddarperir.
Mae’n hawdd teithio drwy Grug Hywel.
Mae diwrnod arall yn rhoi amser i chi sylwi ar yr hyn sy’n digwydd pan na fyddwch yn rhuthro.
Mae’r bont, yr afon, y castell, y busnesau annibynnol, y bryniau a’r bobl sy’n rhoi cymeriad i’r dref i gyd yn dod yn rhan o’r un profiad.
Efallai mai’r mynyddoedd sy’n dod â chi i Grug Hywel.
Efallai mai’r dref fydd yn gwneud i chi aros.
Pan Fydd y Nosweithiau’n Dychwelyd i Fannau Brycheiniog
Pan Fydd y Nosweithiau’n Dychwelyd i Fannau Brycheiniog
Mae yna adeg ym mis Awst pan fyddwch chi’n dechrau sylwi ar y newid.
Mae’r nosweithiau’n cyrraedd ychydig yn gynharach. Mae’r golau’n dechrau pylu’n gynt. Ac ar ôl wythnosau o ddyddiau hir yr haf, mae’r tywyllwch yn dechrau dychwelyd i Barc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.
I lawer o ymwelwyr, mae hynny’n golygu dechrau tymor arbennig arall yma.
Edrychwch i fyny
Efallai mai cawod feteorau’r Perseidiau sy’n ein hannog i edrych i fyny ym mis Awst, ond nid rhywbeth unwaith y flwyddyn yn unig yw awyr y nos ym Mannau Brycheiniog.
Mae’r Parc Cenedlaethol yn Warchodfa Awyr Dywyll Ryngwladol, sy’n cael ei chydnabod am ansawdd ei hawyr nos a phwysigrwydd gwarchod y tywyllwch o’n cwmpas.
Wrth i’r haf symud tuag at yr hydref, mae’r awyr honno’n dod yn haws i’w mwynhau.
Does dim angen telesgop na gwybodaeth arbenigol o reidrwydd. Weithiau, y cyflwyniad gorau yw dod o hyd i le diogel, diffodd goleuadau diangen, rhoi amser i’ch llygaid addasu ac edrych i fyny.
Mae sêr yn dechrau ymddangos na fyddwch efallai’n eu gweld gartref. Ar y noson iawn, gallech weld cytserau, planedau, y Llwybr Llaethog neu feteor yn gwibio ar draws yr awyr.
Ac yn sydyn, mae’r noson wedi dod yn rhan o’r gwyliau hefyd.
Ffordd wahanol o brofi’r dirwedd
Mae Bannau Brycheiniog yn adnabyddus, a hynny’n gwbl briodol, am ei mynyddoedd, rhaeadrau, llwybrau cerdded a beicio a’i thirweddau agored eang.
Ond does dim rhaid i’r profiad ddod i ben pan fydd golau dydd yn diflannu.
Arhoswch am swper yn un o’n trefi neu bentrefi. Ewch yn ôl i’ch bwthyn, maes gwersylla, tafarn neu safle glampio. Gwisgwch haen ychwanegol, paratowch ddiod gynnes a chamwch allan.
Mae rhywbeth hyfryd o syml am ddarganfod pa mor dywyll y gall noson wirioneddol dywyll fod.
Mae hefyd yn newid rhythm eich ymweliad.
Gallwch dreulio’r dydd yn crwydro, mwynhau bwyd lleol, ac yna gorffen y noson o dan y sêr yn hytrach na theimlo bod y diwrnod ar ben pan fydd yr atyniadau’n cau.
Mae’r hydref ar ei ffordd
Dydyn ni ddim am ffarwelio â’r haf eto.
Mae digon o ddyddiau hir, nosweithiau mwyn ac anturiaethau mis Awst o’n blaenau o hyd.
Ond mae’r nosweithiau tywyllach cyntaf yn ein hatgoffa o’r hyn sydd i ddod.
Yn raddol, mae diwedd yr haf yn ildio i deithiau cerdded yr hydref, ffyrdd tawelach, tirweddau lliwgar, tafarndai clyd, swper wrth y tân a nosweithiau hirach.
I’r rhai sy’n mwynhau syllu ar y sêr, ffotograffiaeth neu sy’n chwilio am egwyl hamddenol, gall hwn fod yn un o’r adegau mwyaf gwerth chweil o’r flwyddyn i ymweld â Bannau Brycheiniog.
Gall prynhawn braf a heulog a noson glir a thywyll fod yn rhan o’r un diwrnod.
Mae hynny’n rheswm eithaf da dros aros dros nos.
Gwnewch y tywyllwch yn rhan o’ch arhosiad
Os hoffech archwilio awyr y nos yn fwy manwl, mae profiadau arbenigol ar gael yma ym Mannau Brycheiniog.
Mae Dark Sky Wales yn cynnig profiadau syllu ar y sêr dan arweiniad a gweithdai seryddiaeth, tra bod Serydda yn cynnig profiadau syllu ar y sêr a gweithdai astroffotograffiaeth i’r rhai sydd am ddysgu mwy am dynnu lluniau o awyr y nos.
Neu dechreuwch gyda’n canllaw i Awyr Dywyll ym Mannau Brycheiniog, archwiliwch ein 10 o Leoedd i Fynd i Archwilio’r Sêr a dewch o hyd i le i aros lle gall y noson ddod yn rhan o’r profiad.
Cofiwch fod y rhain yn dirweddau gwaith ac yn gymunedau byw. Parciwch yn gyfrifol, cadwch sŵn a goleuadau mor isel â phosibl, gwiriwch y tywydd a’ch llwybr cyn mynd allan, a byddwch yn arbennig o ofalus os ydych yn crwydro mewn mannau anghyfarwydd ar ôl iddi dywyllu.
Yna rhowch ychydig funudau i’ch llygaid addasu.
Ac edrychwch i fyny.
Efallai fod yr haf yn dal gyda ni, ond mae tymor arall ym Mannau Brycheiniog eisoes yn dechrau..
Own Your Impact, Respect the Environment and Stay Safe this Summer
Own Your Impact, Respect the Environment and Stay Safe this Summer
Summer has arrived, bringing warmer weather, longer days and more opportunities to get out and explore the great outdoors.
Bannau Brycheiniog National Park with its glacial landscapes, rich heritage and picturesque waterways is a popular location for visitors throughout the year, offering a range of activities and attractions for all ages. Bannau Brycheiniog is a place of outstanding natural beauty, it is also a working landscape, where communities live and work alongside productive farmland, challenging terrain and breathtaking landscapes of ecological significance.
During the summer months visitor numbers in Bannau Brycheiniog rise dramatically, increasing the impact on the area and putting greater pressure on local communities and resources. By owning your impact, being prepared and informed before you set off, you can help to protect this special place while enjoying a safe, accessible and memorable visit.
Here are our tips and advice for safety in Bannau Brycheiniog this summer:
Walk Essentials
- Sturdy boots
Boots provide comfort and support for your ankles on difficult terrain, grip and stability on uneven ground and protection against muddy or wet ground. Boots aren’t just for the winter months or challenging ground, they are advantageous all year round on any surface. - Emergency kit
Including a first aid kit, foil blanket, sun cream, whistle, compass and map.
- Plenty of drinks and snacks
- Waterproof and/or extra layer of clothing
Conditions can change quickly, particularly at altitude. - Plan ahead and be prepared
Research the route you will be walking – find out about the terrain, distance and ability level.
Check travel and parking arrangements in advance. Be aware that car parks fill up quickly so considering an alternative is worthwhile.
Know what you would do in an emergency.
- Leave no trace
Take all your litter and waste with you, including bio-degradable items. Did you know a banana peel can take two years to decompose? Imagine the mess if everyone who visited Bannau Brycheiniog left their rubbish…
- Follow visitor guidance/signage and stick to marked footpaths
Please note that, unlike in Scotland, wild camping is not permitted in Wales without the permission of the landowner. This applies equally to overnight stays in campervans, motorhomes and other vehicles parked in lay-bys, car parks or roadside locations unless specifically authorised. Many lay-bys and visitor parking areas are subject to restrictions and are not suitable for overnight occupation.
Water Safety
Despite how calm and picturesque water might look on the surface, it is full of hidden dangers. Rivers, waterfalls, reservoirs and ponds are all dangerous in their own way. Respecting and not underestimating the power of water is essential whatever activity you are undertaking. Be realistic about your own swimming ability and experience and carefully consider the abilities and confidence of any children or young people in your care. Never allow children to enter or play near water unsupervised.
- Cold water
Water below 15°C is defined as cold and can impact your ability to move and breathe; even on hot days, water within the UK seldom reaches over 12C, meaning the risk of cold-water shock is prevalent throughout the year.
Bannau Brycheiniog is home to a large network of caves, water in these systems is even colder, as it flows deep underground for extensive periods before it feeds into rivers.
Cold water shock happens in seconds; it is often immediate and could lead to drowning if you are unprepared. Don’t jump in, water should be entered slowly giving the body time to acclimatise to cold temperatures.
- Currents
Rivers and waterfalls can create forceful currents, eddies and very deep turbulent pools. These aren’t always visible from the surface.
- Hidden dangers
Rivers are constantly moving and changing systems. Ledges, holes and debris could all be sitting under the surface out of sight. - Read signage and follow visitor guidance.
If you find yourself struggling in the water, remember ‘Float To Live’:
- Tilt your head back with ears submerged.
- Relax, breathe normally.
- Move your hands to help you float.
- Spread your arms and legs out.
- Once your breathing is controlled, call for help or swim to safety.
Wildfires
During summer months, grasslands, forests and hillsides become extremely dry, if a fire is started then it will spread rapidly, destroying everything in its path. A wildfire can start in seconds but take hours, days or even weeks to put out. Fighting wildfires puts a huge strain on resources for local fire and emergency services and the impact on the ecosystems, species and habitats is devastating, taking years to recover.
How you can help prevent wildfires:
- Avoid lighting fires.
- Choose a picnic over a barbecue.
Disposable barbecues can damage ground vegetation or picnic tables/benches, triggering larger fires.
- Ensure cigarettes and smoking materials are fully extinguished before disposal.
- Take all your litter home.
Glass left on the ground can magnify the direct sunlight and cause a fire. - If you see a wildfire, get to a safe position and call 999.
Don’t assume that someone else has already notified the emergency services.
Follow the Countryside Code
Respect everyone
- Be considerate to those living in, working in and enjoying the countryside.
- Leave gates and property as you find them.
- Do not block access to gateways or driveways, field entrances or access routes when parking. Avoid parking on roadside verges unless specifically permitted. Please park considerately and think about the needs of those who live and work in the area – larger vehicles need to be able to use access routes, including tractors, farm machinery, emergency vehicles and service vehicles.
- Be nice, say hello, share the space.
- Follow local signs and keep to marked paths unless wider access is available.
Protect the environment
- Take your litter home – leave no trace of your visit.
- Do not light fires and only have BBQs where signs say you can.
- Always keep dogs under control and in sight.
- Dog poo – bag it and bin it in any public waste bin or take it home.
- Care for nature – do not cause damage or disturbance.
Enjoy the outdoors
- Check your route and local conditions.
- Plan your adventure – know what to expect and what you can do.
- Enjoy your visit, have fun, make a memory.
“Bannau Brycheiniog is a protected and nationally important landscape, a special place for the people who live, work and farm here, and for the many visitors we welcome each year. As visitor numbers rise during the summer months, we ask everyone to take a few minutes to plan ahead, check the conditions, bring the right equipment and follow local guidance. Parking responsibly, following signage and designated routes, taking litter home and making sensible decisions based on the weather, terrain and your own abilities can make all the difference. These simple actions help protect the landscape and wildlife, support local communities and ensure everyone can enjoy a safe and positive visit. By taking responsibility for our actions and the impact we have, we can help keep Bannau Brycheiniog National Park special for everyone, now and for generations to come.”
Kevin Eadon-Davies, Head of Estates and Countryside Management
Un Diwrnod Arall yng Ngŵyl Jazz Aberhonddu | Brecon Jazz Festival
Un Diwrnod Arall yng Ngŵyl Jazz Aberhonddu | Brecon Jazz Festival
Dewch am y gerddoriaeth. Arhoswch i fwynhau’r dref, Gŵyl Ymylol Aberhonddu ac un diwrnod arall ym Mannau Brycheiniog.
Bob mis Awst, mae rhythm Aberhonddu yn newid.
Mae’r gerddoriaeth yn symud y tu hwnt i’r prif leoliadau cyngerdd ac i strydoedd, tafarndai, caffis, orielau a mannau cyhoeddus y dref. Mae perfformiadau â thocynnau yn digwydd ochr yn ochr â llwyfannau awyr agored am ddim, digwyddiadau annibynnol Gŵyl Ymylol Aberhonddu a Gorymdaith Frazz Aberhonddu.
Mae hynny’n golygu nad cyngerdd yn unig yw Gŵyl Jazz Aberhonddu | Brecon Jazz Festival. Mae’n benwythnos cyfan i’w fwynhau.
Arhoswch am un diwrnod arall a bydd gennych amser i brofi mwy o’r rhaglen, cefnogi’r lleoliadau annibynnol sy’n helpu i greu awyrgylch yr ŵyl a darganfod mwy o Aberhonddu y tu hwnt i’r prif lwyfannau.
Yn 2026, cynhelir Gŵyl Jazz Aberhonddu o ddydd Iau 6 tan ddydd Sul 9 Awst. Mae’r dyddiadau a’r rhaglenni’n newid bob blwyddyn, felly edrychwch ar restr gyfredol digwyddiadau Gŵyl Jazz Aberhonddu cyn teithio.
Cyrraedd cyn i’r penwythnos ddechrau
I lawer o ymwelwyr, mae Gŵyl Jazz Aberhonddu yn dechrau ar y dydd Gwener. Drwy gyrraedd ar y dydd Iau, gallwch gael profiad gwahanol.
Gallwch ymgartrefu yn eich llety, crwydro’r dref cyn rhan brysuraf y penwythnos a dechrau gyda pherfformiad ar y noson agoriadol. Yn aml, bydd rhaglen yr ŵyl yn dechrau yn Theatr Brycheiniog wrth ymyl Camlas Mynwy ac Aberhonddu, sydd o fewn taith gerdded fer i ganol y dref.
Mwynhewch bryd o fwyd cyn y perfformiad, ewch am dro gyda’r nos o amgylch basn y gamlas a mwynhewch y cyffro wrth i gerddorion, trefnwyr ac ymwelwyr ddechrau cyrraedd y dref.
Mae dechrau’r penwythnos fel hyn yn rhoi diwrnod cyfan yn Aberhonddu i chi ar y dydd Gwener, yn hytrach na threulio rhan ohono’n teithio.
Dechreuwch y diwrnod yn Aberhonddu
Gall perfformiadau’r ŵyl barhau ymhell i’r nos, ond mae Gŵyl Jazz Aberhonddu hefyd yn ymwneud â’r hyn sydd gan y dref i’w gynnig yn ystod y dydd.
Dechreuwch gyda brecwast neu goffi cyn crwydro siopau annibynnol, siopau llyfrau, orielau a strydoedd hanesyddol Aberhonddu. Mae’n hawdd crwydro canol cryno’r dref ar droed, gyda phrif lwyfannau’r ŵyl a llawer o leoliadau’r Ŵyl Ymylol o fewn pellter cerdded i’w gilydd.
Mae Marchnad Aberhonddu, busnesau annibynnol y dref a’i chaffis a’i thafarndai i gyd yn rhan o’r profiad. Nid oes angen rhuthro’n syth o un perfformiad i’r llall. Gadewch amser yn eich cynlluniau i aros, pori a dilyn y gerddoriaeth rydych yn ei chlywed ar hyd y ffordd.
Am ragor o syniadau y tu hwnt i raglen yr ŵyl, darllenwch ein canllaw gydol y flwyddyn i dreulio Un Diwrnod Arall yn Aberhonddu.
Dewiswch berfformiad mawr
Mae prif raglen Gŵyl Jazz Aberhonddu yn dod â pherfformwyr profiadol, artistiaid newydd a chydweithrediadau cerddorol newydd i leoliadau ledled y dref.
Mae Theatr Brycheiniog yn cynnal rhai o brif gyngherddau’r ŵyl, tra bo Neuadd y Dref yn cynnig cerddoriaeth fyw yng nghanol Aberhonddu. Mae The Muse yn lleoliad llai a mwy agos-atoch, lle gall cynulleidfaoedd brofi’r perfformwyr yn uniongyrchol.
Mae angen tocyn unigol ar gyfer rhai cyngherddau a gall perfformiadau poblogaidd werthu allan. Edrychwch ar y rhaglen ymlaen llaw ac archebwch y perfformiad rydych am ei weld fwyaf, cyn adeiladu gweddill eich diwrnod o’i amgylch.
Nid yw’r ŵyl yn gyfyngedig i un math o jazz. Gall y rhaglen gynnwys jazz lleisiol a chyfoes, swing, ffync, gwaith byrfyfyr a cherddoriaeth sydd wedi’i dylanwadu gan draddodiadau Cymru.
Darganfyddwch y llwyfannau awyr agored am ddim
Nid oes angen set gyflawn o docynnau arnoch i brofi Gŵyl Jazz Aberhonddu.
Mae perfformiadau am ddim ar lwyfannau awyr agored yn dod â cherddoriaeth i ganol y dref, gan gynnig cyfle i aros a gwrando rhwng cyngherddau sydd wedi’u harchebu. Mae Llwyfan y Bulwark yng nghanol gweithgarwch y penwythnos, tra bo mannau awyr agored a chymunedol eraill yn ychwanegu at y rhaglen.
Mae’r awyrgylch yn newid drwy gydol y dydd. Gall perfformiad amser cinio ddenu teuluoedd a siopwyr, tra bo perfformiadau gyda’r nos yn dod â chynulleidfaoedd yr ŵyl ynghyd cyn iddynt symud ymlaen i gyngherddau a lleoliadau’r Ŵyl Ymylol.
I ymwelwyr sy’n dod am y tro cyntaf, mae’r rhaglen awyr agored yn gyflwyniad hawdd i Ŵyl Jazz Aberhonddu. Mae hefyd yn rhoi cyfle i chi ddarganfod perfformwyr nad oeddech wedi bwriadu eu gweld.
Dilynwch Ŵyl Ymylol Aberhonddu | Brecon Fringe
Cynhelir Gŵyl Ymylol Aberhonddu ochr yn ochr â’r brif Ŵyl Jazz, gan ddod â rhaglen eang o gerddoriaeth i leoliadau annibynnol ledled y dref.
Mae’r Ŵyl Ymylol yn cynnig llawer mwy na jazz yn unig. Yn dibynnu ar raglen y flwyddyn, gallech glywed y felan, roc, cerddoriaeth wreiddiau, gwerin, ffync, soul a pherfformiadau acwstig. Mae llawer o’r digwyddiadau am ddim neu’n costio ychydig, gan ei gwneud yn bosibl symud rhwng lleoliadau a chreu eich llwybr eich hun drwy’r penwythnos.
Mae lleoliadau fel The Foundry Brecon a Brecon Tap yn chwarae rhan bwysig wrth ymestyn y rhaglen y tu hwnt i’r prif lwyfannau.
Mae The Foundry yn cynnal cerddoriaeth drwy gydol penwythnos yr ŵyl, gyda pherfformwyr yn ystod y dydd, prif berfformiadau gyda’r nos a digwyddiadau hwyr. Mae Brecon Tap yn gweithio gyda The Mid Wales Rhythm & Blues Club i ddod â cherddorion y felan, cerddoriaeth wreiddiau ac artistiaid teithiol i’w raglen Ymylol.
Mae’r lleoliadau llai hyn yn rhan hanfodol o Ŵyl Jazz Aberhonddu. Yma y cewch y perfformiadau agos-atoch, y darganfyddiadau annisgwyl a’r sesiynau hwyr sy’n rhoi cymaint o’i chymeriad i’r penwythnos.
Edrychwch ar restrau’r lleoliadau unigol yn ystod wythnos yr ŵyl, oherwydd gall rhaglenni, amseroedd perfformiadau a threfniadau mynediad newid.
Ymunwch â Gorymdaith Frazz Aberhonddu
Gorymdaith Frazz Aberhonddu yw’r man lle mae’r Ŵyl Jazz, yr Ŵyl Ymylol a’r gymuned leol yn dod ynghyd.
Cynhelir yr orymdaith yn ystod penwythnos yr ŵyl, gan ddod â gwisgoedd, cerddoriaeth, cymeriadau a chreadigrwydd teuluol i strydoedd Aberhonddu. Mae thema wahanol bob blwyddyn, gyda gweithdai’n rhoi cyfle i deuluoedd lleol ac ymwelwyr helpu i greu propiau a pharatoi ar gyfer yr orymdaith.
Fel arfer, bydd yr orymdaith yn ymgynnull yng Nghlos y Gadeirlan cyn teithio i ganol y dref ac ymuno â’r gweithgarwch o amgylch llwyfannau awyr agored yr ŵyl.
Nid oes angen i chi fod wedi mynychu gweithdy i wylio nac ymuno â’r dathliad. Edrychwch ar drefniadau’r flwyddyn gyfredol am fanylion y man cyfarfod, amser yr orymdaith, y llwybr a’r cyngor i deuluoedd.
Gwnewch amser i fwynhau’r gamlas
Ar ôl diwrnod llawn o berfformiadau, mae’r gamlas yn cynnig cyfle i arafu heb fynd yn bell o’r ŵyl.
Mae Camlas Mynwy ac Aberhonddu yn gorffen yn Aberhonddu wrth ymyl Theatr Brycheiniog. Mae taith gerdded fer o amgylch y basn neu ar hyd llwybr y gamlas yn rhoi ychydig o amser i ffwrdd o’r strydoedd prysuraf cyn i raglen y nos ddechrau.
Os byddwch yn aros ar ôl yr ŵyl, gallwch fynd am dro hirach pan fydd y dref yn dawelach. Edrychwch ar ein canllaw i deithiau cerdded ar hyd Camlas Mynwy ac Aberhonddu am syniadau.
Arhoswch nos Sul
Nid oes rhaid i ddydd Sul olygu rhuthro adref ar ôl perfformiad olaf y prynhawn.
Arhoswch nos Sul a gallwch fwynhau’r gerddoriaeth olaf heb gadw llygad ar y cloc. Mwynhewch bryd olaf yn y dref, ewch yn ôl i hoff leoliad o’r Ŵyl Ymylol neu mwynhewch noson dawelach ar ôl i’r brif raglen ddod i ben.
Fore Llun, bydd naws wahanol yn Aberhonddu unwaith eto. Bydd amser i gael brecwast, mynd am dro wrth ymyl y gamlas, ymweld â siopau annibynnol neu fynd ar daith fer i’r Parc Cenedlaethol ehangach cyn teithio adref.
Dyma werth un diwrnod arall: nid yw’r ŵyl bellach wedi’i gwasgu rhwng dwy daith. Mae’n dod yn rhan o brofiad hirach o Aberhonddu a Bannau Brycheiniog.
Crwydrwch y tu hwnt i Aberhonddu
Mae Aberhonddu yn agos at ganol Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, sy’n ei gwneud yn ganolfan ymarferol ar gyfer ymestyn penwythnos o gerddoriaeth i’r dirwedd o’i chwmpas.
Gan ddibynnu ar eich diddordebau a’r tywydd, gallai eich diwrnod ychwanegol gynnwys taith gerdded hygyrch yn y dref neu ar hyd y gamlas, ymweliad ag atyniad lleol, gweithgaredd dan arweiniad neu amser yn crwydro cymuned gyfagos.
Nid oes angen rhoi cynnig ar daith fynydd fawr ar ôl noson hwyr yn yr ŵyl. Dewiswch rywbeth sy’n gweddu i’r amser a’r egni sydd gennych, a gwiriwch y tywydd a’r cyngor diweddaraf i ymwelwyr cyn mynd i’r cefn gwlad.
Darganfyddwch ragor o bethau i’w gwneud ym Mannau Brycheiniog a dewiswch brofiad sy’n addas ar gyfer eich penwythnos.
Dewch o hyd i le i aros
Gall llety yn Aberhonddu a’r cyffiniau lenwi’n gyflym yn ystod penwythnos yr Ŵyl Jazz, felly argymhellir archebu’n gynnar.
Mae’r dewisiadau’n cynnwys llety gwesteion yng nghanol y dref, gwestai a thafarndai, bythynnod hunanarlwyo, meysydd gwersylla, glampio ac arosiadau gwledig o fewn pellter teithio i Aberhonddu.
Gall aros yng nghanol y dref ei gwneud yn haws cerdded rhwng y lleoliadau. Bydd llety y tu allan i Aberhonddu yn rhoi mynediad i chi at fwy o’r Parc Cenedlaethol, ond bydd angen cynllunio sut y byddwch yn teithio i’r ŵyl ac yn ôl, yn enwedig ar ôl perfformiadau gyda’r nos.
Chwiliwch am leoedd i aros ym Mannau Brycheiniog a gwiriwch argaeledd yn uniongyrchol gyda’r darparwyr unigol.
Cynlluniwch eich penwythnos yng Ngŵyl Jazz Aberhonddu
Cyn teithio:
- Gwiriwch ddyddiadau a rhaglen gyfredol yr ŵyl.
- Archebwch docynnau ar gyfer y prif gyngherddau ymlaen llaw.
- Edrychwch ar restrau’r Ŵyl Ymylol a gyhoeddir gan y lleoliadau unigol.
- Archebwch lety cyn gynted â phosibl.
- Archebwch fwrdd ar gyfer prydau gyda’r nos lle bo hynny’n bosibl.
- Gwiriwch y pellteroedd cerdded rhwng y lleoliadau.
- Cynlluniwch eich cludiant gyda’r nos os ydych yn aros y tu allan i Aberhonddu.
- Gadewch amser ar gyfer perfformiadau am ddim a darganfyddiadau annisgwyl.
Mae Gŵyl Jazz Aberhonddu ar ei gorau pan nad ydych yn ceisio gwasgu popeth i mewn i un diwrnod.
Dewiswch y perfformiadau sydd bwysicaf i chi, dilynwch y gerddoriaeth drwy’r dref a gadewch amser ar gyfer yr Ŵyl Ymylol, Gorymdaith Frazz, y busnesau annibynnol a’r bobl sy’n gwneud i’r penwythnos ddigwydd.
Dewch am Ŵyl Jazz Aberhonddu. Arhoswch am un diwrnod arall.
Un Diwrnod Arall yn Aberhonddu
Un Diwrnod Arall yn Aberhonddu
Lle mae Cerddoriaeth, Straeon a’r Mynyddoedd yn Cyfarfod
Efallai mai’r mynyddoedd sy’n dod â chi i Aberhonddu. Ei diwylliant sy’n rhoi rheswm i chi aros.
Mae llawer o ymwelwyr yn cyrraedd Aberhonddu | Brecon gan edrych tuag at y bryniau. Maent yn dod i gerdded, beicio, dilyn y gamlas neu ddechrau taith drwy Barc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.
Edrychwch ychydig yn fwy gofalus a bydd ochr arall i’r dref yn dod i’r golwg.
Mae cerddoriaeth yn codi o eglwysi, theatrau, tafarndai a chorneli annisgwyl. Mae siopau annibynnol yn llenwi’r strydoedd hanesyddol. Mae cychod yn gorffwys ym masn y gamlas. Mae’r Gadeirlan yn codi uwchben toeau’r dref, tra bo afonydd Honddu ac Wysg yn cario’r dirwedd i’r dref ei hun.
Nid canolfan ar gyfer crwydro rhywle arall yn unig yw Aberhonddu.
Mae’n dref farchnad Gymreig â bywyd diwylliannol sy’n llawer mwy nag y byddech yn ei ddisgwyl o ystyried ei maint — lle a luniwyd gan gân, straeon, tirwedd a’r cenedlaethau o bobl sydd wedi ymgynnull yma.
Arhoswch am un diwrnod arall a rhowch amser i’r dref berfformio.
Dechreuwch lle mae’r dref yn cyfarfod â’r dŵr
Mae Aberhonddu yn dref o afonydd, pontydd a mannau cyfarfod.
Mae’r enw Cymraeg Aberhonddu yn disgrifio safle’r dref wrth aber Afon Honddu, yn agos at y man lle mae’n ymuno ag Afon Wysg. Mae dŵr wedi helpu i lunio daearyddiaeth y dref, ei masnach a’r llwybrau y mae pobl wedi’u dilyn drwy’r rhan hon o Gymru.
Ym masn y gamlas, mae Camlas Mynwy ac Aberhonddu yn cyrraedd ei phen gogleddol wrth ymyl Theatr Brycheiniog. Mae’r hyn a ddechreuodd fel dyfrffordd ddiwydiannol bellach yn un o’r mannau mwyaf hamddenol i ddechrau’r diwrnod.
Mae cychod camlas yn gorffwys wrth ymyl y llwybr tynnu. Mae cerddwyr a beicwyr yn dilyn y dŵr i ffwrdd o’r strydoedd. Mae adeilad brics y theatr yn cael ei adlewyrchu yn y basn, gan ddod â dwy ran o hunaniaeth Aberhonddu ynghyd: ei threftadaeth ddiwydiannol a’i bywyd diwylliannol modern.
Nid oes angen dechrau gyda llwybr heriol.
Cerddwch am ychydig wrth ymyl y gamlas.
Arhoswch am goffi.
Gwyliwch y cychod yn troi yn y basn.
Gadewch i’r dref gyflwyno ei hun yn araf.
Tref sy’n dod o hyd i’w llais
Ni ellir cyfyngu cysylltiad Aberhonddu â cherddoriaeth i un ŵyl.
Efallai mai Gŵyl Jazz Aberhonddu | Brecon Jazz yw’r mynegiant mwyaf adnabyddus o hynny. Fe’i sefydlwyd ym 1984 gan bobl leol frwdfrydig, gan dyfu o gerddoriaeth a berfformiwyd yn y strydoedd, y tafarndai a’r caffis i fod yn ddigwyddiad ag enw da rhyngwladol. Mae Gŵyl Ymylol Aberhonddu | Brecon Fringe yn cario’r ysbryd hwnnw i leoliadau annibynnol o amgylch y dref, gan ganiatáu i’r gerddoriaeth lifo y tu hwnt i’r llwyfannau ffurfiol a dod yn rhan o’r dref ei hun.
Ond dim ond un llais yw jazz.
Mae Gŵyl Faroc Aberhonddu yn dod â cherddorion blaenllaw a pherfformiadau sy’n seiliedig ar arferion hanesyddol i’r dref bob hydref. Mae Gŵyl Gorawl Aberhonddu wedi ychwanegu traddodiad mwy diweddar, gan gyfuno perfformiadau proffesiynol, canu cymunedol a’r reddf Gymreig gref i ddod ynghyd drwy gân.
Dechreuodd yr Ŵyl Gorawl ar ôl y pandemig fel ffordd o ddod â phobl ynghyd unwaith eto. Ers hynny, mae wedi tyfu i gynnwys corau, ysgolion, gweithdai, teithiau cerdded a pherfformiadau ledled y dref. Mae’n denu miloedd o bobl wrth barhau’n gynhwysol ac yn gyfranogol.
Ar wahanol adegau o’r flwyddyn, mae jazz, cerddoriaeth gorawl, perfformiadau baróc, gwerin, y felan a cherddoriaeth fyw gyfoes i gyd yn dod o hyd i gartref yma.
Nid calendr o ddigwyddiadau’n unig yw’r canlyniad.
Mae’n dref sydd wedi dysgu gwrando, perfformio ac ymuno.
Dilynwch y gerddoriaeth drwy’r strydoedd
Rhan o apêl Aberhonddu yw nad yw diwylliant yn aros y tu ôl i ddrysau’r lleoliadau.
Yn ystod gwyliau, mae cerddoriaeth yn ymddangos mewn tafarndai, cyrtiau, eglwysi, caffis, orielau ac ar hyd y strydoedd. Gall cyngerdd ffurfiol gael ei ddilyn gan berfformiad llai ychydig funudau o daith gerdded i ffwrdd. Mae ymwelwyr, trigolion a pherfformwyr yn rhannu’r un canol tref cryno.
Mae’r agosatrwydd hwnnw’n bwysig.
Mae Aberhonddu’n caniatáu i chi symud yn hawdd rhwng diwylliant a bywyd bob dydd. Gallech wrando ar gôr yn y Gadeirlan, pori mewn siop annibynnol, aros am ginio a dod o hyd i gerddoriaeth fyw o amgylch y gornel nesaf.
Hyd yn oed y tu allan i benwythnosau gwyliau, mae lleoliadau’r dref yn cynnal y rhythm creadigol hwnnw.
Mae Theatr Brycheiniog yn sefyll ym masn y gamlas ac yn cynnal theatr, cerddoriaeth, comedi, ffilmiau, arddangosfeydd a digwyddiadau cymunedol. Mae ei lleoliad yn teimlo’n gwbl addas: lleoliad celfyddydau cyfoes wrth ben dyfrffordd hanesyddol, gyda’r bryniau i’w gweld y tu hwnt i’r dref.
Mewn mannau eraill, mae lleoliadau llai, tafarndai a hyrwyddwyr lleol yn cadw cerddoriaeth yn agos at y gymuned.
Nid yw Aberhonddu’n gofyn i ymwelwyr edmygu diwylliant o bell.
Mae’n eu gwahodd i mewn i’r ystafell.
Dringwch tuag at y Gadeirlan
Mae Eglwys Gadeiriol Aberhonddu mewn rhan dawelach o’r dref, wedi’i hamgylchynu gan goed ac wedi’i lleoli uwchben Afon Honddu.
Mae ei gwreiddiau yn y priordy Benedictaidd canoloesol a sefydlwyd ar y safle hwn. Mae’r adeilad a’i gyffiniau’n cario canrifoedd o hanes crefyddol, cerddorol a chymunedol. Heddiw, mae’r Gadeirlan yn parhau’n fan addoli ac yn un o fannau diwylliannol pwysicaf Aberhonddu.
Mae’r daith gerdded tuag ati’n cynnig newid yn yr awyrgylch.
Mae’r strydoedd prysurach yn cilio. Mae waliau cerrig, coed aeddfed ac adeiladau hŷn yn arwain at le sy’n teimlo’n gysylltiedig â’r dref ond ychydig ar wahân i’w chyflymder.
Y tu mewn, mae golau, carreg a sain yn creu eu profiad eu hunain.
Mae cerddoriaeth yn perthyn yn arbennig o dda yma. Mae perfformiadau corawl, datganiadau a chyngherddau gwyliau’n rhoi cyfle i ymwelwyr glywed yr adeilad yn ogystal â’i weld. Nid cefndir pensaernïol yn unig yw’r Gadeirlan; mae ei hacwsteg a’i hawyrgylch yn helpu i lunio’r hyn sy’n cael ei berfformio.
Y tu hwnt i ddigwyddiadau ffurfiol, mae’n cynnig ennyd o dawelwch.
Nid oes angen gwybod pob pennod o’i hanes i deimlo dyfnder y lle.
Straeon mewn carreg, ar bapur ac yn y cof
Mae Aberhonddu wedi bod yn dref farchnad, yn ganolfan filwrol, yn anheddiad crefyddol ac yn fan cyfarfod i gymunedau gwledig.
Mae’r hanesion hynny’n gorgyffwrdd yn hytrach na bod ar wahân i’w gilydd.
Yn y Gaer, mae amgueddfa, oriel gelf a llyfrgell y dref mewn adeilad diwylliannol cyfoes sydd wedi’i gysylltu â Neuadd y Sir ar ei newydd wedd. Mae ei chasgliadau’n helpu i adrodd hanes Brycheiniog drwy archaeoleg, celf, hanes lleol a gwrthrychau a luniwyd gan fywyd bob dydd.
Mae hanes milwrol y dref hefyd yn amlwg iawn. Mae gan Aberhonddu gysylltiadau hirsefydlog â’r lluoedd arfog ac mae’n gartref i Amgueddfa Gatrodol The Royal Welsh, sy’n cynnig safbwynt arall ar wasanaeth, cymuned a hunaniaeth yng Nghymru.
Nid lleoedd i encilio iddynt pan fydd y tywydd yn newid yn unig yw’r rhain.
Gyda’i gilydd, maent yn dangos sut mae Aberhonddu wedi’i llunio gan sefydliadau ac unigolion, gan fywyd cyhoeddus a phrofiadau personol, a chan bobl a arhosodd a’r rhai a deithiodd drwyddi.
Nid un stori fawr yw hanes y dref.
Mae’n gasgliad o leisiau.
Gwnewch amser i ysbryd annibynnol Aberhonddu
Byddai canllaw i Aberhonddu’n colli rhywbeth hanfodol pe bai’n symud rhwng atyniadau ffurfiol yn unig.
Mae’r strydoedd rhyngddynt yr un mor bwysig.
Mae canol cryno Aberhonddu’n llawn siopau annibynnol, caffis, orielau, siopau llyfrau, busnesau bwyd a lleoedd lle mae’r perchnogion yn dal i wybod y stori y tu ôl i’r hyn maent yn ei werthu.
Porwch heb drin y dref fel rhestr o bethau i’w cwblhau.
Chwiliwch am fwyd a diod o Gymru, llyfrau, celf, offer awyr agored, anrhegion a darnau a wnaed yn lleol. Ewch i mewn am fod ffenestr wedi dal eich sylw. Gofynnwch gwestiwn. Dilynwch argymhelliad.
Mae busnesau annibynnol yn rhoi llawer o’i phersonoliaeth i Aberhonddu.
Maent hefyd yn gwneud i ddiwrnod ychwanegol deimlo’n rhwydd.
Mae amser i gael brecwast iawn yn hytrach na bwyta wrth symud. Amser i aros am ginio rhwng y gamlas a’r Gadeirlan. Amser i ddychwelyd i siop y gwnaethoch sylwi arni’n gynharach, neu eistedd mewn caffi a phenderfynu beth ddylai ddigwydd yn ystod y prynhawn.
Mae’r dref yn ddigon bach i’w chrwydro ar droed ond yn ddigon amrywiol i fod yn werth mynd o’i hamgylch unwaith eto.
Arhoswch lle mae’r dref yn ymgynnull
Mae marchnadoedd a mannau cyhoeddus Aberhonddu’n parhau ei rôl hirsefydlog fel man ymgynnull i’r cefn gwlad o’i hamgylch.
Mae ffermwyr, crefftwyr, masnachwyr a thrigolion wedi dod â nwyddau a sgwrs i’r dref ers cenedlaethau. Mae’r berthynas honno â bywyd gwledig yn parhau’n bwysig. Nid yw Aberhonddu ar wahân i’r dirwedd o’i hamgylch; mae’n gwasanaethu cymunedau sydd wedi’u gwasgaru ledled y Parc Cenedlaethol a thu hwnt.
Bwyd yw un o’r ffyrdd mwyaf pleserus o ddeall y cysylltiad hwnnw.
Mae cig, caws, cyffeithiau, nwyddau wedi’u pobi, diodydd a chynnyrch tymhorol lleol yn dod â’r ffermydd a’r cynhyrchwyr bach o amgylch y dref i mewn i’w siopau, ei chaffis a’i bwydlenni. Nid oes angen i’r profiad fod yn ffurfiol. Gall prynu rhywbeth o’r farchnad, cael cinio mewn caffi neu fwynhau pryd hamddenol gyda’r nos i gyd ddod yn rhan o’r un stori am y gyrchfan.
Nid yw bwyd da yn torri ar draws y diwrnod yn Aberhonddu.
Mae’n helpu i gysylltu’r gwahanol rannau.
Gadewch i’r prynhawn fynd yn dawelach
Nid oes angen cerddoriaeth, hanes na chyrchfan ar gyfer pob awr.
Dilynwch lwybr tynnu’r gamlas ychydig ymhellach.
Eisteddwch wrth ymyl y dŵr.
Cerddwch drwy fannau gwyrdd y dref neu dilynwch y man lle mae’r afonydd yn cyfarfod.
Dewiswch fainc a gwyliwch fywyd Aberhonddu’n parhau o’ch cwmpas.
Mae’r lle hwn i anadlu’n bwysig oherwydd ei fod yn atal y canllaw rhag troi’n gasgliad arall o bethau i’w cwblhau.
Nid ceisio gwasgu mwy i mewn yw diben un diwrnod arall.
Mae’n ymwneud â phrofi mwy yn llawn.
Mae’r mynyddoedd o amgylch y dref yn parhau’n bresennol drwy gydol y dydd. Maent yn ymddangos ym mhen draw’r strydoedd, y tu hwnt i’r toeau ac yng ngolau newidiol yr awyr uwchben y dref. Mae perthynas Aberhonddu â’r dirwedd yn gyson, ond nid yw’n llethu popeth arall.
Yma, mae’r mynyddoedd yn fframio’r dref.
Nid ydynt yn cymryd ei lle.
Arhoswch pan fydd y perfformiadau’n dechrau
Mae hunaniaeth ddiwylliannol Aberhonddu’n aml yn dod yn fwyaf amlwg wrth i’r prynhawn droi’n nos.
Mae perfformiad prynhawn yn arwain at swper. Mae cyngerdd yn dechrau. Mae tafarn yn llenwi â sgwrs a cherddoriaeth. Mae goleuadau’r theatr yn cael eu hadlewyrchu yn y gamlas.
Mae aros dros nos yn newid y posibiliadau.
Nid oes angen gadael hanner ffordd drwy’r stori na chyfrifo’r daith adref wrth i’r darn olaf gael ei berfformio. Gallwch ddewis perfformiad gyda’r nos, chwilio am gerddoriaeth fyw, cymryd eich amser dros fwyd neu gerdded yn ôl drwy’r dref ar ôl i’r torfeydd deneuo.
Mae Aberhonddu’n cynnig gwestai, tafarndai, tai llety, eiddo hunanarlwyo a llety yn y cefn gwlad gerllaw. Mae aros yn y dref yn cadw ei strydoedd, ei lleoliadau a’i lleoedd bwyta o fewn cyrraedd rhwydd. Mae aros y tu allan iddi yn cynnig nosweithiau tawel a golygfeydd tuag at y bryniau o’i hamgylch.
Mae’r ddau ddewis yn caniatáu i’r diwrnod nesaf ddechrau heb orfod rhuthro’n ôl.
Tref Gymreig sy’n parhau i greu
Mae treftadaeth Aberhonddu’n bwysig, ond nid yw ei hunaniaeth yn dibynnu ar edrych yn ôl.
Mae gwyliau newydd yn ymddangos.
Mae hyrwyddwyr lleol yn dod â cherddorion gwadd i leoliadau agos-atoch.
Mae artistiaid yn arddangos eu gwaith.
Mae busnesau annibynnol yn addasu hen adeiladau at ddibenion newydd.
Mae corau cymunedol yn dod â chantorion profiadol ynghyd â phobl sy’n dod o hyd i’w llais am y tro cyntaf.
Mae’r bywyd creadigol hwn yn teimlo’n arbennig o Gymreig: wedi’i wreiddio mewn lle, wedi’i gryfhau drwy gyfranogiad ac yn gwrthod gwahanu diwylliant oddi wrth gymuned.
Nid yw cerddoriaeth yn cael ei mewnforio am gyfnod byr ac yna’n diflannu pan fydd y llwyfan yn cael ei glirio.
Mae wedi dod yn rhan o’r ffordd y mae Aberhonddu’n ei deall ei hun.
Dyna pam mae ei galw’n dref cerddoriaeth a diwylliant yn teimlo’n wahanol i osod label ymgyrch cyfleus arni.
Mae’r hunaniaeth yma eisoes.
Ein gwaith ni yw helpu ymwelwyr i’w chlywed.
Mae’r diwrnod nesaf yn dechrau y tu hwnt i’r dref
Mae Aberhonddu’n agos at galon ddaearyddol Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, sy’n ei gwneud yn ganolfan naturiol ar gyfer crwydro’r gyrchfan ehangach.
O’r fan hon, gall ymwelwyr barhau ar hyd y gamlas, dilyn llwybrau cerdded a beicio, darganfod pentrefi cyfagos, crwydro Dyffryn Wysg neu deithio tuag at drefi marchnad a threfi porth eraill Bannau Brycheiniog.
Ond ni ddylid trin y dref fel y man lle mae’r teithiau hynny’n dechrau yn unig.
Rhowch y diwrnod cyntaf yn ogystal â’r noson olaf i Aberhonddu.
Gadewch i’r gamlas, y strydoedd, y lleoliadau, y siopau a’r straeon ddod yn rhan o’r ymweliad yn hytrach na bod yn fwlch rhwng eich cynlluniau awyr agored.
Dyna’r syniad y tu ôl i Un Diwrnod Arall.
Efallai mai’r mynyddoedd sy’n dod â chi yma.
Efallai mai’r gerddoriaeth, y bobl a’r straeon fydd yn gwneud i chi aros.
Cynlluniwch eich ymweliad
Mae Aberhonddu | Brecon ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog ac mewn lleoliad da ar gyfer crwydro’r gyrchfan ehangach.
Gellir cyrraedd canol y dref, basn y gamlas, Theatr Brycheiniog, y Gaer a llawer o fusnesau annibynnol ar droed. Mae Eglwys Gadeiriol Aberhonddu ychydig ymhellach i fyny’r allt, ond mae’n dal o fewn pellter cerdded cyfforddus o’r canol i lawer o ymwelwyr.
Gwiriwch yr amseroedd agor, y perfformiadau a rhaglenni’r gwyliau diweddaraf cyn teithio. Gall llety lenwi’n gyflym yn ystod penwythnosau cerddorol a diwylliannol mawr, yn enwedig yn ystod Gŵyl Jazz Aberhonddu a digwyddiadau blynyddol poblogaidd eraill. Archebwch yn gynnar os ydych yn cynllunio ymweliad o amgylch gŵyl.
Defnyddiwch restrau digwyddiadau lleol a gwybodaeth gan leoliadau dibynadwy i weld beth sy’n digwydd yn ystod eich arhosiad, ond gadewch rywfaint o amser heb ei gynllunio.
Mae Aberhonddu’n aml ar ei gorau pan fyddwch yn dilyn y sain o amgylch y gornel nesaf.
Un Diwrnod Arall o Amgylch Llanfair-ym-Muallt
Un Diwrnod Arall o Amgylch Llanfair-ym-Muallt
Lle mae Cymru’n dod ynghyd
Am bedwar diwrnod bob haf, mae Cymru’n ymgynnull ger Llanfair-ym-Muallt. Arhoswch am un diwrnod arall a darganfod beth sydd y tu hwnt i faes y Sioe.
Mae Sioe Frenhinol Cymru yn dod â da byw, bwyd, busnesau gwledig, cystadlu, cerddoriaeth a miloedd o ymwelwyr i Lanelwedd, yr ochr arall i Afon Gwy o Lanfair-ym-Muallt. Yn 2026, cynhelir y Sioe rhwng 20 a 23 Gorffennaf, gan lenwi’r maes 150 erw ag un o ddathliadau pwysicaf y calendr amaethyddol ym Mhrydain.
I lawer o ymwelwyr, dyna le mae’r daith yn dechrau ac yn gorffen.
Ond arhoswch ychydig yn hirach a bydd yr ardal yn datgelu stori lawer ehangach.
Mae hwn yn lle sydd wedi’i lunio gan amaethyddiaeth, marchnadoedd, croesfannau afon a symudiad pobl drwy galon Cymru. Mae’r dref yn cynnig siopau annibynnol, caffis, mannau glan yr afon a chanolfan gelfyddydau wrth ymyl Afon Gwy. Y tu hwnt iddi, mae ffyrdd tawelach yn arwain at ffermydd gweithredol, llynnoedd, cefn gwlad agored a thirweddau gogleddol Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.
Dewch am y Sioe.
Arhoswch i ddarganfod y cefn gwlad sy’n rhoi ystyr iddi.
Croeswch yr afon ac arafwch
Mae Maes Sioe Frenhinol Cymru yn Llanelwedd, gyda Llanfair-ym-Muallt yn union yr ochr arall i Afon Gwy.
Mae’r bont rhyngddynt yn fwy na chroesfan ymarferol. Mae’n cysylltu llwyfan cenedlaethol y Maes Sioe â thref farchnad Gymreig gryno, y mae ei hanes wedi’i lunio ers amser maith gan bobl yn cyrraedd, yn masnachu ac yn parhau ar eu teithiau.
O’r Groe, sef man gwyrdd y dref ar lan yr afon, gallwch edrych tuag at y bont garreg, cerdded wrth ymyl Afon Gwy neu ddod o hyd i le tawelach ar ôl symudiad a sŵn y Sioe. Mae’r bont bresennol yn dyddio o 1779 ac fe’i lledwyd yn ddiweddarach. Roedd hwnnw’n benderfyniad hynod ddefnyddiol i dref sydd bellach yn croesawu niferoedd enfawr o ymwelwyr bob mis Gorffennaf.
Gall y newid mewn cyflymder fod yn syth.
Gall un diwrnod fod yn llawn cylchoedd arddangos, cyflwyniadau, siopa a sgwrs.
Gall y diwrnod nesaf ddechrau wrth ymyl yr afon, heb amserlen.
Y cyferbyniad hwn yw un o’r rhesymau cryfaf dros aros.
Lle mae Cymru wledig yn camu i’r llwyfan cenedlaethol
Mae Sioe Frenhinol Cymru’n llawer mwy na diwrnod allan mawr.
Mae’n dod â’r bobl, yr anifeiliaid, y sgiliau a’r busnesau sy’n cynnal Cymru wledig ynghyd. Mae cystadlaethau da byw yn digwydd ochr yn ochr â bwyd, coedwigaeth, garddwriaeth, crefftau, cerddoriaeth, addysg a mentrau gwledig, gan roi golwg eithriadol o gryno i ymwelwyr ar fywyd amaethyddol yng Nghymru.
Mae’r Maes Sioe’n parhau’n weithgar ymhell y tu hwnt i fis Gorffennaf. Mae’n cynnal digwyddiadau drwy gydol y flwyddyn, gan gynnwys cynulliadau amaethyddol, arddangosfeydd, cynadleddau, cystadlaethau a Ffair Aeaf Frenhinol Cymru.
Ond mae’r profiad llawnach yn dechrau pan fyddwch yn edrych y tu hwnt i’r gatiau.
Nid golygfeydd sydd wedi’u creu ar gyfer ymwelwyr yw’r caeau o amgylch Llanfair-ym-Muallt. Maent yn rhan o dirwedd amaethyddol fyw. Mae ffermydd, cymunedau gwledig a busnesau lleol yn parhau drwy gydol y flwyddyn â’r gwaith sy’n cael ei gynrychioli y tu mewn i’r Maes Sioe.
Arhoswch yn hirach a bydd y cysylltiad yn dod yn gliriach.
Mae’r Sioe’n dathlu Cymru wledig.
Mae’r cefn gwlad o’i hamgylch yn rhoi cyfle i chi ei phrofi.
O gylchoedd y Sioe i gaeau tawel
Ar ôl diwrnod prysur yn y Sioe Frenhinol, efallai mai’r moethusrwydd mwyaf yw cael digon o le.
Y tu hwnt i Lanfair-ym-Muallt, mae’r ffyrdd yn mynd yn dawelach ac mae’r dirwedd yn agor i dir fferm, dyffrynnoedd coediog a bryniau pell. Dyma lle gall ymweliad â digwyddiad droi’n wyliau byr go iawn yng Nghymru.
Mae aros yn y cefn gwlad yn rhoi’r rhyddid i chi ddychwelyd o’r Sioe, tynnu eich esgidiau a gadael i’r noson fynd rhagddi heb wynebu taith hir arall adref.
Yn Beacons Bluff, ger Llanfair-ym-Muallt, mae cabanau glampio en-suite wrth ymyl llyn preifat ar fferm weithredol ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog. Mae’r lleoliad yn cynnig gwrthgyferbyniad amlwg i’r torfeydd: dolydd, cefn gwlad agored a mynediad uniongyrchol at lwybrau cerdded a beicio.
Ger Hundred House, mae Fforest Fields yn cynnig gwersylla, glampio a llety hunanarlwyo ar fferm organig deuluol 500 erw. Mae’r llynnoedd, y llwybrau gwledig a’r awyr agored yn ei wneud yn ganolfan naturiol arall i ymwelwyr sydd am gyfuno wythnos y Sioe Frenhinol â phrofiad mwy hamddenol o’r Canolbarth a gogledd Bannau Brycheiniog.
Nid lleoedd i gysgu ar ôl y Sioe yn unig yw’r rhain.
Maent yn rhan o’r rheswm dros ymestyn eich ymweliad.
Mae un diwrnod yn dod ag egni Cymru wledig ynghyd.
Mae’r diwrnod nesaf yn dod â’r dirwedd ei hun.
Gadewch i’r afon arwain y diwrnod
Mae Afon Gwy’n rhoi llawer o’i chymeriad i Lanfair-ym-Muallt.
Mae’n troelli o amgylch y Groe, yn llifo o dan bont y dref ac yn parhau drwy dirwedd ehangach o gaeau, coetiroedd a chymunedau Cymreig. Mae Llwybr Dyffryn Gwy hefyd yn mynd drwy Lanfair-ym-Muallt, gan roi cyfle i gerddwyr ddilyn rhannau o’r afon tua’r gogledd neu’r de o’r dref.
Nid oes angen cwblhau llwybr mawr i fwynhau’r lleoliad.
Gall taith hamddenol wrth ymyl yr afon, picnic ar y Groe neu awr yn gwylio’r dŵr gynnig yn union yr saib sydd ei angen ar ôl diwrnod llawn ar Faes y Sioe.
Fel gyda phob tirwedd afon, gall yr amodau newid. Cadwch at y llwybrau sefydledig, goruchwyliwch blant yn ofalus ger y dŵr a dilynwch unrhyw gyngor neu gyfyngiadau lleol.
Nid ceisio gwasgu atyniad arall i mewn i’r diwrnod yw’r nod.
Y nod yw rhoi lle i’r diwrnod anadlu.
Tref a oedd yn croesawu ymwelwyr cyn y Sioe
Mae’r gair Wells yn ychwanegu pennod arall at hanes Llanfair-ym-Muallt fel cyrchfan i ymwelwyr.
Yn ystod y 19eg ganrif, datblygodd y dref fel cyrchfan sba, gan ddenu pobl at ei ffynhonnau a thyfu mewn poblogrwydd wrth i’r cysylltiadau trafnidiaeth wella. Ymhell cyn i dorfeydd amaethyddol lenwi Llanelwedd, roedd ymwelwyr eisoes yn dod yma i orffwys, i wella eu hiechyd ac i gael newid golygfa.
Mae’r hanes hwnnw’n ychwanegu dimensiwn gwahanol at y dref fodern.
Mae Llanfair-ym-Muallt wedi hen arfer â rhythm pobl yn cyrraedd ac yn gadael. Tyfodd ei thafarndai, ei siopau a’i lleoedd bwyta o amgylch ffermwyr, masnachwyr, trigolion ac ymwelwyr a oedd angen rhywle i gyfarfod, bwyta ac aros.
Heddiw, mae canol y dref yn dal i wobrwyo’r rhai sy’n pori heb frys.
Yn hytrach na cheisio dilyn amserlen benodol, gadewch amser i grwydro’r siopau annibynnol a darganfod llyfrau, anrhegion, dillad gwledig, bwyd a’r pethau bach annisgwyl sy’n gwneud trefi marchnad yn werth eu harchwilio.
Yna arhoswch am goffi, cinio neu bryd cynnar gyda’r nos.
Weithiau, y peth mwyaf defnyddiol y gall tref ei gynnig yn ystod digwyddiad mawr yw lle croesawgar i eistedd.
Lle trodd marchnad wartheg yn ganolfan ddiwylliannol
Nid amaethyddiaeth yw’r unig reswm y mae pobl wedi ymgynnull yn Llanfair-ym-Muallt.
Mae Canolfan Gelfyddydau Wyeside yn sefyll wrth ymyl Afon Gwy mewn adeilad rhestredig Gradd II a oedd unwaith yn gysylltiedig â marchnad wartheg y dref a chynulliadau cyhoeddus. Heddiw, mae’n sinema annibynnol ac yn lleoliad celfyddydol sy’n cynnig ffilmiau, perfformiadau byw, arddangosfeydd a gweithgareddau cymunedol.
Mae rhywbeth arbennig o addas am y newid hwnnw.
Mae adeilad a oedd unwaith yn llawn da byw, masnachwyr a sŵn diwrnod marchnad bellach yn dod â phobl ynghyd ar gyfer theatr, cerddoriaeth, sinema a sgwrs.
Mae’r diben wedi datblygu.
Mae’r awydd i ddod ynghyd wedi parhau.
Gall perfformiad neu ffilm gyda’r nos hefyd roi rheswm arall i ymwelwyr beidio â gadael yn syth ar ôl y Sioe. Yn hytrach nag ymuno â’r traffig adref, croeswch yr afon, bwytewch yn lleol a gadewch i’r diwrnod droi’n noson.
Nid oes rhaid i un digwyddiad arall olygu mwy o ruthro.
Weithiau, mae’n golygu aros.
Cofio Llywelyn, Tywysog brodorol olaf Cymru
Mae’r cefn gwlad o amgylch Llanfair-ym-Muallt yn gartref i un o’r straeon mwyaf poenus ac arwyddocaol yn hanes Cymru.
Ger Cilmeri, ychydig bellter o’r dref, lladdwyd Llywelyn ap Gruffudd ym 1282. Fe’i gelwir yn Llywelyn Ein Llyw Olaf, ac ef oedd Tywysog brodorol olaf Cymru i gael ei gydnabod felly cyn i Edward I oresgyn Cymru.
Roedd ei farwolaeth yn drobwynt trychinebus yn y frwydr dros annibyniaeth Cymru.
Mae’r lleoedd sy’n gysylltiedig â’i ddyddiau olaf yn cysylltu Llanfair-ym-Muallt a Chilmeri â stori ehangach Tywysogion Gwynedd a diwedd rheolaeth frodorol yng Nghymru.
Nid stori i’w thrin fel man aros hamddenol ar daith yw hon.
Mae’n haeddu amser, cyd-destun a pharch.
I ymwelwyr o Gymru, mae’n parhau’n rhan o gof y genedl. I ymwelwyr o leoedd eraill, mae’n gyflwyniad pwysig i hanes na ellir ei ddeall drwy gestyll a adeiladwyd gan frenhinoedd Lloegr yn unig.
Mae’r dirwedd o amgylch Llanfair-ym-Muallt yn hardd.
Mae hefyd yn dirwedd lle mae Cymru’n cofio.
Chwiliwch am fanylion mwy annisgwyl y dref
Mae gan Lanfair-ym-Muallt le pwysig yn hanes amaethyddol a gwleidyddol Cymru, ond mae ganddi hefyd ei chymeriad ei hun.
Ar y Groe, mae coed cochion anferth a blannwyd ar ddechrau’r 20fed ganrif yn codi uwchben glan yr afon. Mewn man arall, mae cerflun o darw Du Cymreig yn adlewyrchu treftadaeth da byw’r dref a hunaniaeth Clwb Rygbi Llanfair-ym-Muallt, sy’n cael ei adnabod fel The Bulls. Mae cylch cerrig a murlun y dref yn ychwanegu haenau eraill at le lle mae cof lleol, celf a balchder dinesig yn sefyll ochr yn ochr.
Mae’r manylion hyn yn bwysig oherwydd eu bod yn atal tref rhag troi’n gasgliad o ddyddiadau ac adeiladau.
Maent yn dangos sut mae pobl yn parhau i ddehongli ei stori.
Arhoswch yn ddigon hir a bydd Llanfair-ym-Muallt yn dechrau teimlo’n llai fel y dref wrth ymyl Maes Sioe Frenhinol Cymru ac yn fwy fel lle â’i rhythm, ei hiwmor a’i hyder ei hun.
Arhoswch am fwyd, sgwrs a bore arall
Gall Sioe Frenhinol Cymru lenwi diwrnod cyfan yn rhwydd.
Nid yw hynny’n golygu y dylai’r ymweliad ddod i ben wrth y giât.
Arhoswch gerllaw a gallwch gymryd eich amser dros swper, crwydro’r dref, dod o hyd i dafarn wledig neu ddychwelyd i lety yng nghanol y cefn gwlad.
Gallai’r bore wedyn ddechrau gyda golygfa o fferm, taith gerdded wrth ymyl llyn neu frecwast heb orfod gyrru’n gynnar. Gallech ddychwelyd i Faes y Sioe am ddiwrnod arall, dilyn Afon Gwy, crwydro mwy o’r dref neu deithio tua’r de i Fannau Brycheiniog.
Mae arhosiad hirach hefyd yn lledaenu budd wythnos y Sioe Frenhinol y tu hwnt i’r digwyddiad ei hun.
Mae’n cefnogi darparwyr llety, busnesau bwyd, atyniadau gwledig a chymunedau ar draws yr ardal ehangach. Yn bwysicach i’r ymwelydd, mae’n troi taith brysur i ddigwyddiad yn brofiad mwy cytbwys o Gymru.
Y Sioe sy’n rhoi’r achlysur.
Y diwrnod ychwanegol sy’n creu’r atgof.
Mae’r diwrnod nesaf yn dechrau yng ngogledd Bannau Brycheiniog
Mae Llanfair-ym-Muallt y tu allan i Barc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, ond mae’n borth gogleddol pwysig i’r gyrchfan ehangach.
O’r dref a’r cefn gwlad o’i hamgylch, gall ymwelwyr barhau tuag at lety gwledig, llwybrau cerdded a beicio, awyr dywyll a rhannau gogleddol y Parc Cenedlaethol.
Mae’r dirwedd yn newid yn raddol, yn hytrach nag wrth ffin a luniwyd ar gyfer ymwelwyr.
Mae caeau’n codi tuag at fryniau.
Mae ffyrdd prysur yn ildio i lonydd tawelach.
Mae egni Maes y Sioe’n ildio i ffermydd, llynnoedd ac awyr agored.
Dyma lle mae’r syniad o Un Diwrnod Arall yn arbennig o werthfawr.
Nid oes angen dewis rhwng Sioe Frenhinol Cymru a seibiant yn y cefn gwlad.
Maent yn perthyn i’r un daith ehangach.
Cynlluniwch eich ymweliad
Mae Maes Sioe Frenhinol Cymru yn Llanelwedd, yn union yr ochr arall i Afon Gwy o Lanfair-ym-Muallt. Cynhelir Sioe Frenhinol Cymru 2026 o ddydd Llun 20 tan ddydd Iau 23 Gorffennaf. Dylech wirio tocynnau, trefniadau teithio, canllawiau hygyrchedd a’r wybodaeth ddiweddaraf i ymwelwyr yn uniongyrchol gyda Chymdeithas Amaethyddol Frenhinol Cymru cyn teithio.
Mae galw arbennig o uchel am lety yn ystod wythnos y Sioe, felly mae archebu ymlaen llaw yn hanfodol. Ystyriwch aros am fwy nag un noson a dewis llety yng nghefn gwlad tua gogledd Bannau Brycheiniog fel rhan o’r ymweliad ehangach.
Gwiriwch amseroedd agor unigol siopau, caffis, lleoliadau ac atyniadau, yn enwedig y tu allan i brif dymor yr haf.
Am bedwar diwrnod, mae Sioe Frenhinol Cymru’n dod â Chymru ynghyd.
Arhoswch am un diwrnod arall a darganfod y dirwedd sy’n dal y cyfan ynghyd.
Un Diwrnod Arall yn Llanymddyfri
Un Diwrnod Arall yn Llanymddyfri | Llandovery
Lle mae Straeon, Sgiliau a Theithiau Cymru yn Cyfarfod
Mae rhai trefi’n eich gwahodd i deithio drwyddynt. Mae Llanymddyfri wedi treulio canrifoedd yn perswadio teithwyr i aros.
Ar un adeg, byddai porthmyn yn cyrraedd yma gyda gwartheg ar eu ffordd i farchnadoedd pell. Dilynwyd hwy gan fasnachwyr, beirdd, ffermwyr a theithwyr, a ddaeth o hyd i fwyd, lloches a chwmni mewn tref farchnad Gymreig a luniwyd gan deithio a chyfnewid.
Heddiw, mae Llanymddyfri yn parhau’n fan cyfarfod.
Wedi’i lleoli ar ymyl gorllewinol Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, mae’r dref yn dod â siopau annibynnol, crefftau Cymreig, bwyd lleol, treftadaeth y porthmyn, llên gwerin, rygbi a straeon am ddewrder cenedlaethol ynghyd. Mae’n hawdd crwydro ei strydoedd ar droed, ond mae ei dylanwad yn ymestyn ymhell y tu hwnt i faint cymharol fach y dref.
Treuliwch un diwrnod arall yma a byddwch yn dechrau gweld sut mae cenedlaethau o straeon, sgiliau a thraddodiadau Cymreig wedi cael eu trosglwyddo, nid eu cadw’n unig.
Dechreuwch mewn tref a grëwyd i aros ynddi
Tyfodd Llanymddyfri ger man croesi pwysig ar Afon Tywi, lle’r oedd ffyrdd a theithiau’n cyfarfod.
Mae ei rôl hanesyddol fel tref y porthmyn wedi siapio llawer o’r hyn y mae ymwelwyr yn dal i’w brofi heddiw. Roedd angen tafarndai, cyflenwadau, gwasanaethau ariannol a mannau cyfarfod ar y porthmyn a oedd yn teithio tua’r dwyrain gyda da byw cyn parhau i farchnadoedd y tu hwnt i Gymru.
Tyfodd y dref o amgylch y croeso hwnnw.
Dechreuodd hyd yn oed stori bancio’r dref gyda’r porthmyn. Sefydlwyd Banc yr Eidion Du yn Llanymddyfri ym 1799, gan gyhoeddi arian papur ag arno lun o’r gwartheg Duon Cymreig a gysylltid â ffyniant y dref. Mae’n ein hatgoffa mewn ffordd drawiadol fod economi’r porthmyn wedi gwneud llawer mwy na symud da byw. Bu’n gymorth i greu busnesau, perthnasoedd a systemau o ymddiriedaeth a gysylltodd Gymru wledig â byd llawer ehangach.
Gallwch deimlo rhywfaint o’r hanes hwn o hyd yn sgwâr y farchnad, yr adeiladau Sioraidd, yr hen dafarndai a’r strydoedd a grëwyd ar gyfer pobl a oedd yn cyrraedd, yn aros ac yn symud ymlaen.
Ond nid oes angen brysio.
Mae Llanymddyfri yn gwobrwyo ymwelwyr sy’n cymryd amser i edrych.
Darganfyddwch ddiwylliant a grëwyd â llaw
Nid yw hunaniaeth greadigol Llanymddyfri yn dechrau gyda gŵyl neu oriel fodern. Mae creu a gwneud wedi perthyn i’r lle erioed.
Tyfodd sgiliau ymarferol o’r dirwedd o’i hamgylch: roedd gwlân, pren, planhigion, bwyd, amaethyddiaeth a deunyddiau bywyd gwledig i gyd yn dylanwadu arnynt. Mae’r traddodiadau hynny’n parhau heddiw drwy siopau annibynnol, artistiaid, dylunwyr a chrefftwyr sy’n gweithio gyda thecstilau, gwydr, print, gemwaith, blodau, ffibrau naturiol a chrefftau eraill.
Mae Penwythnos Creadigol Llanymddyfri yn rhoi lle amlwg iawn i’r diwylliant byw hwn bob haf. Cynhelir gweithdai mewn siopau a lleoliadau ledled y dref, gan wahodd ymwelwyr i roi cynnig ar dechnegau megis gwehyddu, ffeltio, brodwaith, gwneud printiau, gwydr lliw a gweithio gyda ffibrau wedi’u casglu o fyd natur.
Efallai mai am un penwythnos yn unig y cynhelir y digwyddiad, ond mae’r cymeriad creadigol sydd wrth ei wraidd yn bresennol drwy gydol y flwyddyn.
Wrth bori drwy’r siopau annibynnol, fe welwch flancedi Cymreig, crefftau, llyfrau, eitemau i’r cartref, anrhegion, cynnyrch lleol a darnau a grëwyd â gofal. Mae llawer ohonynt yn fusnesau teuluol, pob un yn ychwanegu pennod newydd at hanes tref y mae ei bywyd masnachol wedi dibynnu erioed ar wybodaeth bersonol, sgwrs ac ymddiriedaeth.
Nid creadigrwydd wedi’i gyflwyno y tu ôl i wydr yw hwn.
Mae’n greadigrwydd y gallwch ei gyfarfod, ei gyffwrdd, ei ddysgu a mynd ag ef adref.
Dilynwch y porthmyn i’r presennol
Mae stori’r porthmyn yn dal i fod yn weladwy yn hunaniaeth Llanymddyfri, o gerflun y porthmon ger y ganolfan ymwelwyr i’r enw sy’n cael ei ddefnyddio gyda balchder gan Glwb Rygbi Llanymddyfri.
Bob hydref, mae Gŵyl Ddefaid Llanymddyfri yn dod â’r dreftadaeth wledig honno i’r presennol. Daw ffermio defaid, gwlân, crefftau, bwyd lleol, cerddoriaeth, sgyrsiau a gweithgareddau teuluol ynghyd mewn dathliad sydd wedi’i wreiddio yn y berthynas rhwng y dref a’r cymunedau ffermio o’i hamgylch.
Nid edrych yn ôl yn hiraethus yn unig yw’r ŵyl.
Mae’n dangos sut mae amaethyddiaeth yn parhau i siapio diwylliant, economi ac ymdeimlad o le’r ardal. Mae gwlân yn troi’n grefft. Mae gwybodaeth amaethyddol yn troi’n sgwrs. Mae cynnyrch lleol yn troi’n fwyd sy’n cael ei rannu o amgylch y dref.
Mae’r llwybrau wedi newid, ond mae’r cysylltiad rhwng Llanymddyfri a’r cefn gwlad yn parhau’n gryf.
Stori am ddewrder a gwrthwynebiad Cymreig
Uwchben y dref, mae olion Castell Llanymddyfri yn sefyll wrth ymyl un o’i thirnodau mwyaf pwerus: cofeb Llywelyn ap Gruffydd Fychan.
Roedd Llywelyn yn dirfeddiannwr o Sir Gaerfyrddin ac yn gefnogwr ffyddlon i Owain Glyndŵr. Ym 1401, peryglodd ei fywyd drwy arwain lluoedd Harri IV yn fwriadol oddi wrth yr arweinydd Cymreig. Helpodd ei weithredoedd Glyndŵr i ddianc, ond cafodd Llywelyn ei ddal a’i ddienyddio’n greulon yn Llanymddyfri oherwydd ei deyrngarwch i’r achos Cymreig.
Dadorchuddiwyd y cerflun dur gwrthstaen 16 troedfedd o uchder sy’n edrych dros y dref yn 2001, chwe chanrif ar ôl ei farwolaeth. Mae’r arfwisg wag wedi dod yn symbol trawiadol o aberth, herfeiddiad a hunaniaeth genedlaethol Cymru.
Ynghyd ag adfeilion y castell, mae’n atgoffa ymwelwyr nad yw hanes Llanymddyfri’n ymwneud â marchnadoedd, teithwyr a masnach yn unig.
Mae hefyd yn rhan o stori ehangach Cymru: lle a luniwyd gan wrthwynebiad a chan bobl a oedd yn barod i amddiffyn eu gwlad a’u hargyhoeddiadau.
Lle mae chwedlau, tirwedd ac iacháu’n cyfarfod
Mae straeon Llanymddyfri yn ymestyn y tu hwnt i’r dref i dirweddau a chymunedau gorllewin Bannau Brycheiniog.
Mae Myddfai gerllaw yn gysylltiedig ag un o chwedlau mwyaf parhaol Cymru. Yn ôl y traddodiad, cyfarfu ffermwr ifanc â merch ddirgel a ddaeth allan o Lyn y Fan Fach. Priododd y ddau, a daeth eu meibion yn gyntaf o Feddygon enwog Myddfai.
Mae dechrau goruwchnaturiol y stori’n perthyn i lên gwerin Cymru, lle mae llynnoedd, mynyddoedd a’r Arallfyd yn aml wedi’u cysylltu’n agos. Y tu ôl i’r chwedl, fodd bynnag, mae traddodiad gwirioneddol o feddygaeth Gymreig yr Oesoedd Canol. Mae meddyginiaethau a dysgeidiaeth sy’n gysylltiedig â Meddygon Myddfai wedi goroesi mewn llawysgrifau Cymraeg, gan gysylltu’r ardal â chenedlaethau o wybodaeth am berlysiau ac iacháu.
Mae’r stori’n gwbl gartrefol yma.
O amgylch Llanymddyfri, mae creadigrwydd bob amser wedi bod yn ymarferol yn ogystal â mynegiannol. Trosglwyddwyd gwybodaeth drwy deuluoedd, lluniwyd sgiliau gan y tir a defnyddiwyd straeon i helpu pobl i ddeall eu perthynas â lle.
O berlysiau meddyginiaethol ac amaethyddiaeth i farddoniaeth, crefftau a gwaith creadigol cyfoes, mae’r un edefyn yn parhau: gwybodaeth Gymreig yn cael ei throsglwyddo, ei haddasu a’i rhannu.
Tref fach â lle mawr yn hanes rygbi Cymru
Mae rygbi’n draddodiad arall y mae Llanymddyfri wedi’i gyfrannu at stori genedlaethol Cymru.
Chwaraeodd Coleg Llanymddyfri ran sylfaenol yn natblygiad rygbi yng Nghymru, ac fe’i cydnabyddir ochr yn ochr â Choleg Llambed fel un o gartrefi cynnar y gêm Gymreig.
Ni ddaeth ei ddylanwad i ben gyda dechreuad rygbi. Mae mwy na 50 o gyn-ddisgyblion wedi cynrychioli Cymru, gan ennill bron i 550 o gapiau rhyngddynt. Mae cyn-chwaraewyr rygbi’r Coleg yn cynnwys rhai o enwau mwyaf adnabyddus y gêm fodern yng Nghymru, gan gynnwys Alun Wyn Jones a George North.
Yn y dref ei hun, mae Clwb Rygbi Llanymddyfri yn dal i chwarae fel Y Porthmyn, gan gysylltu’r clwb modern yn uniongyrchol â hunaniaeth hanesyddol y dref.
Yma, mae rygbi’n fwy na champ.
Mae’n rhan o addysg, cymuned a balchder Cymreig, wedi’i drosglwyddo o un genhedlaeth i’r nesaf cyn cael ei gario i gaeau ledled Cymru a thu hwnt.
Gadewch amser ar gyfer siopau, bwyd a sgwrs
Ni ddylid rhuthro drwy dref sy’n adnabyddus am groesawu teithwyr.
Mae busnesau annibynnol Llanymddyfri yn rhoi pob rheswm i chi arafu. Porwch drwy siopau sy’n gwerthu llyfrau, blancedi Cymreig, celf, crefftau, anrhegion, hen bethau, dillad a bwyd a gynhyrchir yn lleol. Galwch yn y siop gig, y patisserie neu’r siop groser, neu edrychwch beth sydd ar werth ym marchnad ffermwyr fisol y dref.
Nid oes un llwybr penodol i’w ddilyn.
Dilynwch y strydoedd sy’n mynd â’ch bryd. Ewch i mewn i rywle am fod yr arddangosfa yn y ffenestr wedi dal eich sylw. Gofynnwch am y crefftwr sydd y tu ôl i ddarn neu’r stori y tu ôl i gynnyrch lleol.
Yna arhoswch am goffi, cinio neu bryd mwy sylweddol.
Mae gan y dref gaffis, ystafelloedd te, tafarndai, bwytai a thafarndai traddodiadol sy’n gwasanaethu ymwelwyr drwy gydol y dydd. Mae’r dewis yn amrywio o fwyd hamddenol mewn caffi a danteithion wedi’u pobi i brydau tafarn, pysgod a sglodion, bwyd rhyngwladol a lleoedd lle gall pryd gyda’r nos ddod yn rhan o’r rheswm dros aros.
Nid ceisio ymweld â phob busnes yw’r peth pwysig.
Yr hyn sy’n bwysig yw rhoi digon o amser i chi’ch hun fwynhau bod yma.
Arhoswch lle mae teithwyr wedi aros erioed
Mae un diwrnod arall yn haws pan nad oes angen gyrru adref.
Mae Llanymddyfri’n cynnig gwestai, tafarndai, tai llety, gwely a brecwast a llety hunanarlwyo gerllaw. Gall ymwelwyr ddewis aros yng nghanol y dref neu ei defnyddio fel canolfan ar gyfer crwydro’r cefn gwlad o’i hamgylch.
Mae aros dros nos yn newid rhythm yr ymweliad.
Gallwch gymryd mwy o amser dros swper, gweld beth sy’n digwydd yn lleol, cerdded drwy’r dref wrth i’r nos gau amdani neu fwynhau’r ffaith y bydd y diwrnod nesaf yn dechrau yma.
Nid cynnig newydd i ymwelwyr yw lletygarwch Llanymddyfri.
Mae’n parhau’r croeso sydd wedi’i estyn i deithwyr ers cenedlaethau.
Cyrhaeddwch ar un o reilffyrdd gwledig mawr Cymru
Mae rhywbeth addas iawn am gyrraedd tref sydd wedi’i llunio gan deithiau.
Mae Llanymddyfri ar Reilffordd Calon Cymru, rheilffordd wledig 121 milltir o hyd sy’n cysylltu Abertawe a’r Amwythig drwy Sir Gaerfyrddin, Powys a’r gororau. Mae’r rheilffordd yn parhau’n gyswllt pwysig i gymunedau gwledig ac yn un o’r ffyrdd harddaf o deithio drwy Gymru.
Mae’r orsaf yn ddigon agos i gerdded i ganol y dref, gan wneud teithio ar y trên yn ddewis ymarferol i ymwelwyr sydd am grwydro ar gyflymder hamddenol.
Mae’r rheilffordd hefyd yn cysylltu â Llwybr Rheilffordd Calon Cymru. Gall cerddwyr ddilyn llwybrau rhwng y gorsafoedd, gan gynnwys rhannau sy’n nesáu at Lanymddyfri drwy dirweddau â golygfeydd tuag at fryniau gorllewinol Bannau Brycheiniog.
Ar un adeg, byddai’r porthmyn yn cyrraedd y dref ar droed.
Heddiw, mae’r rheilffordd yn cynnig ffordd arall o gyrraedd yn araf, edrych drwy’r ffenestr a gadael i’r daith ddod yn rhan o’r profiad.
Mae’r diwrnod nesaf yn dechrau y tu hwnt i’r dref
Mae Llanymddyfri’n gyrchfan yn ei rhinwedd ei hun, ond mae hefyd yn ganolfan naturiol ar gyfer crwydro ochr orllewinol Bannau Brycheiniog a Dyffryn Tywi ehangach.
O’r fan hon, gallwch barhau tuag at Fyddfai, darganfod straeon William Williams Pantycelyn, dilyn llwybrau cerdded a beicio, ymweld â chymunedau gwledig neu deithio ymlaen drwy Sir Gaerfyrddin.
Mae’r dirwedd yn cynnig llawer mwy nag y gellir ei ddeall mewn un ymweliad.
Dyna’r syniad y tu ôl i Un Diwrnod Arall.
Rhowch ddigon o amser i Lanymddyfri a bydd ei straeon gwahanol yn dechrau cysylltu.
Mae ffyrdd y porthmyn yn arwain at dafarndai a siopau annibynnol.
Mae gwlân yn troi’n grefft gyfoes.
Mae llên gwerin yn arwain at wybodaeth feddygol a etifeddwyd.
Mae adfeilion castell yn troi’n stori am ddewrder Cymreig.
Mae cae chwarae ysgol yn dod yn rhan o hanes rygbi Cymru.
Ac mae tref farchnad fach yn datgelu lle annisgwyl o fawr yn stori ddiwylliannol Cymru.
Cynlluniwch eich ymweliad
Mae Llanymddyfri ar ymyl gorllewinol Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog a gellir ei chyrraedd ar y ffordd neu ar y trên.
Mae canol y dref yn gryno ac yn weddol wastad, gan ei gwneud yn hawdd cyfuno ei siopau annibynnol, lleoedd i fwyta a phrif safleoedd treftadaeth yn ystod diwrnod hamddenol.
Gwiriwch amseroedd agor a manylion digwyddiadau cyn teithio, yn enwedig os ydych yn cynllunio eich ymweliad o amgylch gweithdai, gwyliau neu weithgareddau tymhorol.
I gael gwybodaeth leol gyfredol, manylion digwyddiadau sydd ar ddod, busnesau a chyngor ymarferol i ymwelwyr, mae gwefan tref Llanymddyfri a’i thîm cymunedol lleol yn ffynhonnell ddefnyddiol o wybodaeth ddiweddar.
Mae rhai trefi’n eich gwahodd i deithio drwyddynt.
Mae Llanymddyfri’n rhoi pob rheswm i chi aros.
Darganfyddwch ragor am Lanymddyfri
One More Day in Merthyr Tudful | Merthyr Tydfil
Un Diwrnod Arall ym Merthyr Tudful | Merthyr Tydfil
Lle mae antur yn dechrau
Mae rhai lleoedd yn haeddu awr ychwanegol. Mae Merthyr yn haeddu diwrnod ychwanegol.
Mae llawer o ymwelwyr yn cyrraedd Merthyr Tudful gyda chynllun clir. Efallai mai diwrnod ar lwybrau BikePark Wales, taith ar Reilffordd Fynydd Aberhonddu neu antur ar ymyl ddeheuol Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog sydd dan sylw.
Ond arhoswch ychydig yn hirach, ac fe welwch ochr arall i’r dref.
Yma, mae treftadaeth ddiwydiannol yn cwrdd â thirweddau agored, mae caffis a busnesau annibynnol yn croesawu cerddwyr, beicwyr a theuluoedd, ac mae’r gorffennol yn rhoi cefndir i gyrchfan sy’n llawn bywyd ac egni heddiw. Nid man cychwyn ar gyfer archwilio’r Parc Cenedlaethol yn unig yw Merthyr, ond cyrchfan sy’n haeddu ei lle yn ei rhinwedd ei hun.
Efallai mai’r antur sy’n dod â chi yma. Y chwilfrydedd sy’n gwneud i chi aros.
Dechreuwch y diwrnod yn hamddenol
Un o bleserau treulio diwrnod ychwanegol ym Merthyr yw nad oes angen brysio.
Mae amser i fwynhau brecwast cyn penderfynu ble fydd y diwrnod yn eich arwain. Amser i edmygu’r bryniau sy’n codi uwchlaw’r dref. Amser i sylweddoli nad yw’r profiadau gorau bob amser yn dod o ruthro o un atyniad i’r llall.
Mae Merthyr yn cynnig dewis.
Gallwch fynd allan i’r tirweddau, archwilio hanes rhyfeddol y dref neu ddilyn eich chwilfrydedd eich hun.
Dewiswch eich antur
Prin yw’r lleoedd yng Nghymru sy’n cynnig cymaint o brofiadau awyr agored o fewn cyrraedd mor hawdd.
Mae BikePark Wales yn denu beicwyr o bob cwr o’r DU gyda’i rwydwaith enwog o lwybrau. Mae teuluoedd yn mwynhau taith hamddenol ar Reilffordd Fynydd Aberhonddu, lle mae trên stêm yn teithio drwy dirweddau godidog ger Cronfa Ddŵr Pontsticill. I eraill, mae Zip World Tower neu weithgareddau Parkwood Outdoors Dolygaer yn cynnig ffordd wahanol o fwynhau’r awyr agored.
Mantais aros yn hirach yw nad oes rhaid dewis un profiad yn unig.
Beicio yn y bore.
Taith ar y trên yn y prynhawn.
Pryd da gyda’r nos.
Nid rhestr o atyniadau yw Merthyr. Mae’n lle i lunio diwrnod sy’n addas i chi.
Tirwedd sydd wedi’i llunio gan bobl
Mae’r bryniau o amgylch Merthyr yn drawiadol, ond maent hefyd yn adrodd un o straeon pwysicaf Cymru.
Bu cenedlaethau’n gweithio yn y diwydiannau haearn, peirianneg a glo, gan drawsnewid y cymoedd hyn a dylanwadu ar ddatblygiad y byd modern. Mae eu hetifeddiaeth yn parhau i siapio’r dirwedd sydd i’w gweld heddiw.
Mae Parc a Chastell Cyfarthfa yn lle delfrydol i ddechrau deall y stori honno. Yma, mae treftadaeth, mannau gwyrdd a golygfeydd eang yn cyd-fyw’n naturiol, gan adlewyrchu hanes Merthyr fel canolfan arloesi ac uchelgais.
Wrth ddeall y gorffennol, daw pob taith gerdded, pob golygfan a phob ymweliad yn gyfoethocach.
Cymerwch amser i oedi
Nid oes rhaid i bob eiliad gofiadwy fod yn llawn adrenalin.
Mwynhewch ginio mewn caffi annibynnol.
Crwydrwch drwy’r siopau lleol.
Cerddwch yn hamddenol ym Mharc Cyfarthfa.
Neu eisteddwch am ennyd a mwynhau’r awyrgylch.
Yn aml, y rhain yw’r eiliadau sy’n aros yn y cof hiraf.
Archwiliwch yn gyfrifol
Mae’r tirweddau o amgylch Merthyr yn werth eu harchwilio drwy gydol y flwyddyn, o gronfeydd dŵr heddychlon a llwybrau coetir i ddyffrynnoedd afonydd dramatig a llwybrau sy’n arwain i mewn i Barc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.
Os ydych yn ymweld ag afonydd neu ardaloedd rhaeadrau, rhowch ddiogelwch yn gyntaf bob amser. Gall amodau newid yn sydyn, gall llwybrau a chreigiau fod yn llithrig, ac mae dŵr sy’n ymddangos yn dawel yn gallu bod yn beryglus. Cadwch at y llwybrau dynodedig, dilynwch gyngor lleol, parciwch yn ystyriol, parchwch y cymunedau lleol a helpwch ddiogelu’r mannau arbennig hyn drwy ddilyn egwyddorion Leave No Trace.
Drwy ofalu am y dirwedd heddiw, rydym yn helpu i’w gwarchod ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.
Arhoswch tan gyda’r nos
Wrth i’r prynhawn droi’n nos, mae Merthyr yn datgelu ochr arall ohono’i hun.
Yn lle troi am adref, mwynhewch bryd arall, edrychwch beth sydd ymlaen yn lleol neu ymlaciwch gan wybod nad oes rhaid gadael ar unwaith.
I gael y wybodaeth ddiweddaraf am ddigwyddiadau, syniadau tymhorol ac ysbrydoliaeth leol, mae tîm Visit Merthyr yn ffynhonnell ardderchog o wybodaeth i ymwelwyr drwy gydol y flwyddyn.
Yn aml, mae un noson ychwanegol yn troi’n reswm i ddychwelyd.
Ymlaen at eich antur nesaf
Mae lleoliad Merthyr yn ei wneud yn fan delfrydol i barhau i archwilio de Bannau Brycheiniog a’r Cymoedd.
O’r fan hon gallwch fynd ymhellach i’r Parc Cenedlaethol, ymweld â threfi marchnad cyfagos, archwilio safleoedd treftadaeth neu ddarganfod llwybrau cerdded a beicio newydd.
Dyna yw hanfod Un Diwrnod Arall.
Rhowch ychydig mwy o amser i bob lle.
Efallai y byddwch yn gadael gyda llawer mwy nag yr oeddech yn ei ddisgwyl.
Ei Huchelder Brenhinol Duges Caeredin i ymweld â’r Sioe Frenhinol
Bydd Ei Huchelder Brenhinol Duges Caeredin yn ymweld â Sioe Frenhinol Cymru ar ddydd Mawrth, 21 Gorffennaf 2026.
Bydd y Dduges, a fu’n flaenorol yn mynychu Sioe Frenhinol Cymru yn 2003 a’r Ffair Aeaf yn 2018, yn ymweld â’r Sioe Frenhinol am y tro cyntaf yn rhinwedd ei rôl fel Noddwr ASAO (Association of Show and Agricultural Organisations), rôl sydd wedi bod ganddi er 2012.
ASAO yw’r corff cynrychiadol ar gyfer digwyddiadau amaethyddol, garddwriaethol, ceffylau a chefn gwlad y DU, ac mae’r Dduges yn cefnogi sioeau amaethyddol yn rheolaidd ar draws y wlad.
Meddai Nicola Davies, Cadeirydd Cyngor Cymdeithas Amaethyddol Frenhinol Cymru:
“Mae’n anrhydedd o’r mwyaf i ni i groesawu Ei Huchelder Brenhinol Duges Caeredin i’r Sioe Frenhinol. Mae’n galonogol dros ben fod aelodau’r Teulu Brenhinol yn dal i gymryd diddordeb mor weithgar a dwfn mewn materion gwledig. Bydd hwn yn achlysur arbennig iawn i ni. Hanfod Sioe Frenhinol Cymru yw dod â phobl at ei gilydd, a bydd Ei Huchelder Brenhinol yn cael cyfle i gwrdd â rhai o’r bobl wych sy’n sicrhau bod y Sioe Frenhinol yn ddigwyddiad mor arbennig.”
Yn ystod ei hymweliad, bydd Ei Huchelder Brenhinol yn teithio o amgylch Maes y Sioe, yn cwrdd ag arddangoswyr, ffermwyr ifanc a gwirfoddolwyr, ac yn gweld rhai o’r ychwanegiadau cyffrous at y Sioe Frenhinol sy’n newydd eleni.
Mae Ei Huchelder Brenhinol yn cael ei chydnabod yn eang am gefnogi ffermio, cynhyrchu bwyd a chymunedau gwledig.
Meddai Richard Price, Cyfarwyddwr Anrhydeddus y Sioe:
“Mae Duges Caeredin yn wybodus iawn am sioeau amaethyddol, â hithau wedi ymweld â llawer o ddigwyddiadau yn ei rôl fel Noddwr ASAO, felly mae’n siŵr o’n cadw ni ar flaenau’n traed! Byddwn yn gwneud ein gorau glas i ddangos y gorau o fyd amaethyddiaeth Cymru iddi ac i sicrhau ei bod yn gadael gydag atgofion melys iawn am y Sioe Frenhinol a’i phobl.”
Cynhelir Sioe Frenhinol Cymru 2026 o ddydd Llun 20 Gorffennaf i ddydd Iau 23 Gorffennaf 2026 ar Faes y Sioe Frenhinol, Llanelwedd, Llanfair-ym-Muallt.
Mae’r digwyddiad pedwar-diwrnod yn un o uchafbwyntiau’r calendr amaethyddol, ac yn dathlu cystadlaethau da byw a cheffylau, sgiliau cefn gwlad, bwyd a diod, garddwriaeth, coedwigaeth, campau cefn gwlad, siopa ac adloniant.
Cewch fanylion llawn y digwyddiad a gwybodaeth am docynnau ar wefan CAFC.
10 Ffordd o Gadw’n Cŵl ym Mannau Brycheiniog (Brecon Beacons)
10 Ffordd o Gadwn Cŵl ym Mannau Brycheiniog (Brecon Beacons)
Mae’r haf wedi cyrraedd Bannau Brycheiniog, gan gynnig y cyfle perffaith i arafu’r tempo a mwynhau’r Parc Cenedlaethol ar gyflymder mwy hamddenol.
O anturiaethau tanddaearol a llwybrau coediog cysgodol i ddiwrnodau glan dŵr a theithiau golygfaol, mae digon o ffyrdd o fwynhau’r tywydd cynnes wrth gadw’n gyfforddus ac yn ddiogel.
1. Ewch o Dan y Ddaear i Ddianc rhag y Gwres
Un o’r lleoedd oeraf i ymweld ag ef ar ddiwrnod poeth yw o dan y ddaear.
Mae Dan-yr-Ogof National Showcaves Centre for Wales yn aros tua 10°C drwy gydol y flwyddyn, gan gynnig hafan braf rhag yr haul wrth i chi archwilio ogofâu trawiadol, rhaeadrau a siambrau tanddaearol hynafol.
Yn Big Pit National Coal Museum, mae’r teithiau tanddaearol yn cynnig cipolwg difyr ar dreftadaeth ddiwydiannol Cymru, tra’n eich helpu i gadw’n oer o dan wyneb y ddaear.
2. Mwynhewch Daith Hamddenol drwy’r Dirwedd
Mae tywydd cynnes yn esgus perffaith i arafu a mwynhau’r daith.
Mae taith ar Brecon Mountain Railway yn cyfuno awyr iach y mynyddoedd, golygfeydd godidog a thaith hamddenol mewn cerbydau agored traddodiadol.
Weithiau, y daith ei hun yw uchafbwynt y diwrnod.
3. Cadwch yn Oer ar y Dŵr
Mae canŵio, caiacio a phadlfyrddio yn ffyrdd gwych o fwynhau’r haul wrth gadw’n cŵl ar yr un pryd.
Ledled y Parc Cenedlaethol, mae darparwyr gweithgareddau lleol yn cynnig profiadau tywysedig ar afonydd, camlesi a llynnoedd sy’n addas i ddechreuwyr, teuluoedd ac unrhyw un sydd am roi cynnig ar rywbeth newydd.
4. Treuliwch Ddiwrnod wrth Lyn Syfaddan
Mae Llyn Syfaddan yn lle delfrydol i fwynhau’r haf – boed hynny ar gwch, ar badlfwrdd, ar daith gerdded ar lan y llyn neu’n ymlacio gyda hufen iâ a golygfa.
Yn aml, y boreau cynnar a’r nosweithiau yw’r amseroedd tawelaf ac oeraf i ymweld.
5. Chwiliwch am Gysgod o Dan y Coed
Gall llwybrau drwy’r coetir fod yn llawer oerach na’r bryniau agored ar ddiwrnod poeth.
Ledled Bannau Brycheiniog, mae coedwigoedd a llwybrau cysgodol yn cynnig cyfle i arafu, gwrando ar gân yr adar a mwynhau ochr dawelach i’r dirwedd, ymhell o wres canol dydd.
6. Darganfyddwch Leoedd Oer a Straeon Diddorol
Mae adeiladau hanesyddol yn aml yn cynnig cysgod croesawgar ac awyrgylch oerach yn ystod rhan boethaf y dydd.
Mae lleoedd fel Eglwys Gadeiriol Aberhonddu, amgueddfeydd lleol ac atyniadau treftadaeth yn cynnig man tawel i oedi wrth ddysgu mwy am hanes, diwylliant a straeon yr ardal.
7. Ychwanegwch Dipyn o Antur yn Zip World Tower
Os ydych yn chwilio am brofiad mwy egnïol, mae Zip World Tower yn cyfuno golygfeydd mynyddig, awyr iach ac antur gyffrous uwchben y dirwedd.
Ac ie – mae gwallt gwyntog yn rhan o’r profiad!
8. Dewiswch yr Amseroedd Gorau ar gyfer Cerdded
Gall cerdded yn gynnar yn y bore neu’n hwyrach gyda’r nos wneud gwahaniaeth mawr ar ddiwrnodau poeth.
Mae’r tymheredd yn aml yn fwy cyfforddus ar yr adegau hyn, yn enwedig ar lwybrau agored. Cofiwch fynd â digon o ddŵr, defnyddio eli haul a manteisio ar gysgod pan fo hynny’n bosibl.
Mae Gwarchodfa Awyr Dywyll Ryngwladol Bannau Brycheiniog hefyd yn cynnig cyfle perffaith i syllu ar y sêr wrth i’r haul fachlud.
9. Byddwch yn Ddoeth Ger y Dŵr
Er bod afonydd, cronfeydd dŵr a llynnoedd yn edrych yn demtasiwn ar ddiwrnod poeth, gallant fod yn beryglus o hyd.
Gall sioc dŵr oer, rhwystrau cudd a cherryntoedd cryf effeithio ar hyd yn oed nofwyr profiadol. Os hoffech oeri ger y dŵr, dewiswch ardaloedd a reolir, canolfannau gweithgareddau neu brofiadau tywysedig lle bo hynny’n bosibl.
10. Mwynhewch yr Haf ar Gyflymder Hamddenol
Mae’r haf yn amser gwych i weld ochr wahanol ar Fannau Brycheiniog.
O ogofâu oer a rheilffordd olygfaol i goedwigoedd cysgodol, dyfrffyrdd tawel a chorneli heddychlon o’r dirwedd, mae digon o ffyrdd o fwynhau’r haul yn ddiogel a gwneud y gorau o bopeth sydd gan y Parc Cenedlaethol i’w gynnig.making it the perfect time to slow down, explore and enjoy the outdoors safely.