Summer has arrived, bringing warmer weather, longer days and more opportunities to get out and explore the great outdoors. 

Bannau Brycheiniog National Park with its glacial landscapes, rich heritage and picturesque waterways is a popular location for visitors throughout the year, offering a range of activities and attractions for all ages. Bannau Brycheiniog is a place of outstanding natural beauty, it is also a working landscape, where communities live and work alongside productive farmland, challenging terrain and breathtaking landscapes of ecological significance. 

During the summer months visitor numbers in Bannau Brycheiniog rise dramatically, increasing the impact on the area and putting greater pressure on local communities and resources. By owning your impact, being prepared and informed before you set off, you can help to protect this special place while enjoying a safe, accessible and memorable visit.  

Here are our tips and advice for safety in Bannau Brycheiniog this summer: 

Walk Essentials  

1. Sturdy boots 
   Boots provide comfort and support for your ankles on difficult terrain, grip and stability on uneven ground and protection against muddy or wet ground. Boots aren’t just for the winter months or challenging ground, they are advantageous all year round on any surface. 
2. Emergency kit 

Including a first aid kit, foil blanket, sun cream, whistle, compass and map.  

3. Plenty of drinks and snacks 
4. Waterproof and/or extra layer of clothing  
   Conditions can change quickly, particularly at altitude. 
5. Plan ahead and be prepared 

Research the route you will be walking – find out about the terrain, distance and ability level. 

Check travel and parking arrangements in advance. Be aware that car parks fill up quickly so considering an alternative is worthwhile.  

Know what you would do in an emergency. 

6. Leave no trace 

Take all your litter and waste with you, including bio-degradable items. Did you know a banana peel can take two years to decompose? Imagine the mess if everyone who visited Bannau Brycheiniog left their rubbish… 

7. Follow visitor guidance/signage and stick to marked footpaths 

Please note that, unlike in Scotland, wild camping is not permitted in Wales without the permission of the landowner. This applies equally to overnight stays in campervans, motorhomes and other vehicles parked in lay-bys, car parks or roadside locations unless specifically authorised.  Many lay-bys and visitor parking areas are subject to restrictions and are not suitable for overnight occupation. 

Water Safety  

Despite how calm and picturesque water might look on the surface, it is full of hidden dangers. Rivers, waterfalls, reservoirs and ponds are all dangerous in their own way. Respecting and not underestimating the power of water is essential whatever activity you are undertaking.  Be realistic about your own swimming ability and experience and carefully consider the abilities and confidence of any children or young people in your care.  Never allow children to enter or play near water unsupervised. 

• Cold water 

Water below 15°C is defined as cold and can impact your ability to move and breathe; even on hot days, water within the UK seldom reaches over 12C, meaning the risk of cold-water shock is prevalent throughout the year.  

Bannau Brycheiniog is home to a large network of caves, water in these systems is even colder, as it flows deep underground for extensive periods before it feeds into rivers. 

Cold water shock happens in seconds; it is often immediate and could lead to drowning if you are unprepared. Don’t jump in, water should be entered slowly giving the body time to acclimatise to cold temperatures. 

• Currents 

Rivers and waterfalls can create forceful currents, eddies and very deep turbulent pools. These aren’t always visible from the surface. 

• Hidden dangers 
  Rivers are constantly moving and changing systems. Ledges, holes and debris could all be sitting under the surface out of sight. 
• Read signage and follow visitor guidance. 

If you find yourself struggling in the water, remember ‘Float To Live’: 

• Tilt your head back with ears submerged. 
• Relax, breathe normally. 
• Move your hands to help you float. 
• Spread your arms and legs out. 
• Once your breathing is controlled, call for help or swim to safety. 

Wildfires 

During summer months, grasslands, forests and hillsides become extremely dry, if a fire is started then it will spread rapidly, destroying everything in its path. A wildfire can start in seconds but take hours, days or even weeks to put out. Fighting wildfires puts a huge strain on resources for local fire and emergency services and the impact on the ecosystems, species and habitats is devastating, taking years to recover. 

How you can help prevent wildfires: 

1. Avoid lighting fires. 
2. Choose a picnic over a barbecue. 

Disposable barbecues can damage ground vegetation or picnic tables/benches, triggering larger fires. 

3. Ensure cigarettes and smoking materials are fully extinguished before disposal. 
4. Take all your litter home. 
   Glass left on the ground can magnify the direct sunlight and cause a fire. 
5. If you see a wildfire, get to a safe position and call 999. 

Don’t assume that someone else has already notified the emergency services. 

Follow the Countryside Code 

Respect everyone  

• Be considerate to those living in, working in and enjoying the countryside. 
• Leave gates and property as you find them. 
• Do not block access to gateways or driveways, field entrances or access routes when parking. Avoid parking on roadside verges unless specifically permitted. Please park considerately and think about the needs of those who live and work in the area – larger vehicles need to be able to use access routes, including tractors, farm machinery, emergency vehicles and service vehicles. 
• Be nice, say hello, share the space. 
• Follow local signs and keep to marked paths unless wider access is available. 

Protect the environment  

• Take your litter home – leave no trace of your visit. 
• Do not light fires and only have BBQs where signs say you can. 
• Always keep dogs under control and in sight. 
• Dog poo – bag it and bin it in any public waste bin or take it home. 
• Care for nature – do not cause damage or disturbance. 

Enjoy the outdoors  

• Check your route and local conditions. 
• Plan your adventure – know what to expect and what you can do. 
• Enjoy your visit, have fun, make a memory. 

“Bannau Brycheiniog is a protected and nationally important landscape, a special place for the people who live, work and farm here, and for the many visitors we welcome each year. As visitor numbers rise during the summer months, we ask everyone to take a few minutes to plan ahead, check the conditions, bring the right equipment and follow local guidance. Parking responsibly, following signage and designated routes, taking litter home and making sensible decisions based on the weather, terrain and your own abilities can make all the difference. These simple actions help protect the landscape and wildlife, support local communities and ensure everyone can enjoy a safe and positive visit.  By taking responsibility for our actions and the impact we have, we can help keep Bannau Brycheiniog National Park special for everyone, now and for generations to come.” 
Kevin Eadon-Davies, Head of Estates and Countryside Management 

Dewch am y gerddoriaeth. Arhoswch i fwynhau’r dref, Gŵyl Ymylol Aberhonddu ac un diwrnod arall ym Mannau Brycheiniog.

Bob mis Awst, mae rhythm Aberhonddu yn newid.

Mae’r gerddoriaeth yn symud y tu hwnt i’r prif leoliadau cyngerdd ac i strydoedd, tafarndai, caffis, orielau a mannau cyhoeddus y dref. Mae perfformiadau â thocynnau yn digwydd ochr yn ochr â llwyfannau awyr agored am ddim, digwyddiadau annibynnol Gŵyl Ymylol Aberhonddu a Gorymdaith Frazz Aberhonddu.

Mae hynny’n golygu nad cyngerdd yn unig yw Gŵyl Jazz Aberhonddu | Brecon Jazz Festival. Mae’n benwythnos cyfan i’w fwynhau.

Arhoswch am un diwrnod arall a bydd gennych amser i brofi mwy o’r rhaglen, cefnogi’r lleoliadau annibynnol sy’n helpu i greu awyrgylch yr ŵyl a darganfod mwy o Aberhonddu y tu hwnt i’r prif lwyfannau.

Yn 2026, cynhelir Gŵyl Jazz Aberhonddu o ddydd Iau 6 tan ddydd Sul 9 Awst. Mae’r dyddiadau a’r rhaglenni’n newid bob blwyddyn, felly edrychwch ar restr gyfredol digwyddiadau Gŵyl Jazz Aberhonddu cyn teithio.

Cyrraedd cyn i’r penwythnos ddechrau

I lawer o ymwelwyr, mae Gŵyl Jazz Aberhonddu yn dechrau ar y dydd Gwener. Drwy gyrraedd ar y dydd Iau, gallwch gael profiad gwahanol.

Gallwch ymgartrefu yn eich llety, crwydro’r dref cyn rhan brysuraf y penwythnos a dechrau gyda pherfformiad ar y noson agoriadol. Yn aml, bydd rhaglen yr ŵyl yn dechrau yn Theatr Brycheiniog wrth ymyl Camlas Mynwy ac Aberhonddu, sydd o fewn taith gerdded fer i ganol y dref.

Mwynhewch bryd o fwyd cyn y perfformiad, ewch am dro gyda’r nos o amgylch basn y gamlas a mwynhewch y cyffro wrth i gerddorion, trefnwyr ac ymwelwyr ddechrau cyrraedd y dref.

Mae dechrau’r penwythnos fel hyn yn rhoi diwrnod cyfan yn Aberhonddu i chi ar y dydd Gwener, yn hytrach na threulio rhan ohono’n teithio.

Dechreuwch y diwrnod yn Aberhonddu

Gall perfformiadau’r ŵyl barhau ymhell i’r nos, ond mae Gŵyl Jazz Aberhonddu hefyd yn ymwneud â’r hyn sydd gan y dref i’w gynnig yn ystod y dydd.

Dechreuwch gyda brecwast neu goffi cyn crwydro siopau annibynnol, siopau llyfrau, orielau a strydoedd hanesyddol Aberhonddu. Mae’n hawdd crwydro canol cryno’r dref ar droed, gyda phrif lwyfannau’r ŵyl a llawer o leoliadau’r Ŵyl Ymylol o fewn pellter cerdded i’w gilydd.

Mae Marchnad Aberhonddu, busnesau annibynnol y dref a’i chaffis a’i thafarndai i gyd yn rhan o’r profiad. Nid oes angen rhuthro’n syth o un perfformiad i’r llall. Gadewch amser yn eich cynlluniau i aros, pori a dilyn y gerddoriaeth rydych yn ei chlywed ar hyd y ffordd.

Am ragor o syniadau y tu hwnt i raglen yr ŵyl, darllenwch ein canllaw gydol y flwyddyn i dreulio Un Diwrnod Arall yn Aberhonddu.

Dewiswch berfformiad mawr

Mae prif raglen Gŵyl Jazz Aberhonddu yn dod â pherfformwyr profiadol, artistiaid newydd a chydweithrediadau cerddorol newydd i leoliadau ledled y dref.

Mae Theatr Brycheiniog yn cynnal rhai o brif gyngherddau’r ŵyl, tra bo Neuadd y Dref yn cynnig cerddoriaeth fyw yng nghanol Aberhonddu. Mae The Muse yn lleoliad llai a mwy agos-atoch, lle gall cynulleidfaoedd brofi’r perfformwyr yn uniongyrchol.

Mae angen tocyn unigol ar gyfer rhai cyngherddau a gall perfformiadau poblogaidd werthu allan. Edrychwch ar y rhaglen ymlaen llaw ac archebwch y perfformiad rydych am ei weld fwyaf, cyn adeiladu gweddill eich diwrnod o’i amgylch.

Nid yw’r ŵyl yn gyfyngedig i un math o jazz. Gall y rhaglen gynnwys jazz lleisiol a chyfoes, swing, ffync, gwaith byrfyfyr a cherddoriaeth sydd wedi’i dylanwadu gan draddodiadau Cymru.

Darganfyddwch y llwyfannau awyr agored am ddim

Nid oes angen set gyflawn o docynnau arnoch i brofi Gŵyl Jazz Aberhonddu.

Mae perfformiadau am ddim ar lwyfannau awyr agored yn dod â cherddoriaeth i ganol y dref, gan gynnig cyfle i aros a gwrando rhwng cyngherddau sydd wedi’u harchebu. Mae Llwyfan y Bulwark yng nghanol gweithgarwch y penwythnos, tra bo mannau awyr agored a chymunedol eraill yn ychwanegu at y rhaglen.

Mae’r awyrgylch yn newid drwy gydol y dydd. Gall perfformiad amser cinio ddenu teuluoedd a siopwyr, tra bo perfformiadau gyda’r nos yn dod â chynulleidfaoedd yr ŵyl ynghyd cyn iddynt symud ymlaen i gyngherddau a lleoliadau’r Ŵyl Ymylol.

I ymwelwyr sy’n dod am y tro cyntaf, mae’r rhaglen awyr agored yn gyflwyniad hawdd i Ŵyl Jazz Aberhonddu. Mae hefyd yn rhoi cyfle i chi ddarganfod perfformwyr nad oeddech wedi bwriadu eu gweld.

Dilynwch Ŵyl Ymylol Aberhonddu | Brecon Fringe

Cynhelir Gŵyl Ymylol Aberhonddu ochr yn ochr â’r brif Ŵyl Jazz, gan ddod â rhaglen eang o gerddoriaeth i leoliadau annibynnol ledled y dref.

Mae’r Ŵyl Ymylol yn cynnig llawer mwy na jazz yn unig. Yn dibynnu ar raglen y flwyddyn, gallech glywed y felan, roc, cerddoriaeth wreiddiau, gwerin, ffync, soul a pherfformiadau acwstig. Mae llawer o’r digwyddiadau am ddim neu’n costio ychydig, gan ei gwneud yn bosibl symud rhwng lleoliadau a chreu eich llwybr eich hun drwy’r penwythnos.

Mae lleoliadau fel The Foundry Brecon a Brecon Tap yn chwarae rhan bwysig wrth ymestyn y rhaglen y tu hwnt i’r prif lwyfannau.

Mae The Foundry yn cynnal cerddoriaeth drwy gydol penwythnos yr ŵyl, gyda pherfformwyr yn ystod y dydd, prif berfformiadau gyda’r nos a digwyddiadau hwyr. Mae Brecon Tap yn gweithio gyda The Mid Wales Rhythm & Blues Club i ddod â cherddorion y felan, cerddoriaeth wreiddiau ac artistiaid teithiol i’w raglen Ymylol.

Mae’r lleoliadau llai hyn yn rhan hanfodol o Ŵyl Jazz Aberhonddu. Yma y cewch y perfformiadau agos-atoch, y darganfyddiadau annisgwyl a’r sesiynau hwyr sy’n rhoi cymaint o’i chymeriad i’r penwythnos.

Edrychwch ar restrau’r lleoliadau unigol yn ystod wythnos yr ŵyl, oherwydd gall rhaglenni, amseroedd perfformiadau a threfniadau mynediad newid.

Ymunwch â Gorymdaith Frazz Aberhonddu

Gorymdaith Frazz Aberhonddu yw’r man lle mae’r Ŵyl Jazz, yr Ŵyl Ymylol a’r gymuned leol yn dod ynghyd.

Cynhelir yr orymdaith yn ystod penwythnos yr ŵyl, gan ddod â gwisgoedd, cerddoriaeth, cymeriadau a chreadigrwydd teuluol i strydoedd Aberhonddu. Mae thema wahanol bob blwyddyn, gyda gweithdai’n rhoi cyfle i deuluoedd lleol ac ymwelwyr helpu i greu propiau a pharatoi ar gyfer yr orymdaith.

Fel arfer, bydd yr orymdaith yn ymgynnull yng Nghlos y Gadeirlan cyn teithio i ganol y dref ac ymuno â’r gweithgarwch o amgylch llwyfannau awyr agored yr ŵyl.

Nid oes angen i chi fod wedi mynychu gweithdy i wylio nac ymuno â’r dathliad. Edrychwch ar drefniadau’r flwyddyn gyfredol am fanylion y man cyfarfod, amser yr orymdaith, y llwybr a’r cyngor i deuluoedd.

Gwnewch amser i fwynhau’r gamlas

Ar ôl diwrnod llawn o berfformiadau, mae’r gamlas yn cynnig cyfle i arafu heb fynd yn bell o’r ŵyl.

Mae Camlas Mynwy ac Aberhonddu yn gorffen yn Aberhonddu wrth ymyl Theatr Brycheiniog. Mae taith gerdded fer o amgylch y basn neu ar hyd llwybr y gamlas yn rhoi ychydig o amser i ffwrdd o’r strydoedd prysuraf cyn i raglen y nos ddechrau.

Os byddwch yn aros ar ôl yr ŵyl, gallwch fynd am dro hirach pan fydd y dref yn dawelach. Edrychwch ar ein canllaw i deithiau cerdded ar hyd Camlas Mynwy ac Aberhonddu am syniadau.

Arhoswch nos Sul

Nid oes rhaid i ddydd Sul olygu rhuthro adref ar ôl perfformiad olaf y prynhawn.

Arhoswch nos Sul a gallwch fwynhau’r gerddoriaeth olaf heb gadw llygad ar y cloc. Mwynhewch bryd olaf yn y dref, ewch yn ôl i hoff leoliad o’r Ŵyl Ymylol neu mwynhewch noson dawelach ar ôl i’r brif raglen ddod i ben.

Fore Llun, bydd naws wahanol yn Aberhonddu unwaith eto. Bydd amser i gael brecwast, mynd am dro wrth ymyl y gamlas, ymweld â siopau annibynnol neu fynd ar daith fer i’r Parc Cenedlaethol ehangach cyn teithio adref.

Dyma werth un diwrnod arall: nid yw’r ŵyl bellach wedi’i gwasgu rhwng dwy daith. Mae’n dod yn rhan o brofiad hirach o Aberhonddu a Bannau Brycheiniog.

Crwydrwch y tu hwnt i Aberhonddu

Mae Aberhonddu yn agos at ganol Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, sy’n ei gwneud yn ganolfan ymarferol ar gyfer ymestyn penwythnos o gerddoriaeth i’r dirwedd o’i chwmpas.

Gan ddibynnu ar eich diddordebau a’r tywydd, gallai eich diwrnod ychwanegol gynnwys taith gerdded hygyrch yn y dref neu ar hyd y gamlas, ymweliad ag atyniad lleol, gweithgaredd dan arweiniad neu amser yn crwydro cymuned gyfagos.

Nid oes angen rhoi cynnig ar daith fynydd fawr ar ôl noson hwyr yn yr ŵyl. Dewiswch rywbeth sy’n gweddu i’r amser a’r egni sydd gennych, a gwiriwch y tywydd a’r cyngor diweddaraf i ymwelwyr cyn mynd i’r cefn gwlad.

Darganfyddwch ragor o bethau i’w gwneud ym Mannau Brycheiniog a dewiswch brofiad sy’n addas ar gyfer eich penwythnos.

Dewch o hyd i le i aros

Gall llety yn Aberhonddu a’r cyffiniau lenwi’n gyflym yn ystod penwythnos yr Ŵyl Jazz, felly argymhellir archebu’n gynnar.

Mae’r dewisiadau’n cynnwys llety gwesteion yng nghanol y dref, gwestai a thafarndai, bythynnod hunanarlwyo, meysydd gwersylla, glampio ac arosiadau gwledig o fewn pellter teithio i Aberhonddu.

Gall aros yng nghanol y dref ei gwneud yn haws cerdded rhwng y lleoliadau. Bydd llety y tu allan i Aberhonddu yn rhoi mynediad i chi at fwy o’r Parc Cenedlaethol, ond bydd angen cynllunio sut y byddwch yn teithio i’r ŵyl ac yn ôl, yn enwedig ar ôl perfformiadau gyda’r nos.

Chwiliwch am leoedd i aros ym Mannau Brycheiniog a gwiriwch argaeledd yn uniongyrchol gyda’r darparwyr unigol.

Cynlluniwch eich penwythnos yng Ngŵyl Jazz Aberhonddu

Cyn teithio:

• Gwiriwch ddyddiadau a rhaglen gyfredol yr ŵyl.
• Archebwch docynnau ar gyfer y prif gyngherddau ymlaen llaw.
• Edrychwch ar restrau’r Ŵyl Ymylol a gyhoeddir gan y lleoliadau unigol.
• Archebwch lety cyn gynted â phosibl.
• Archebwch fwrdd ar gyfer prydau gyda’r nos lle bo hynny’n bosibl.
• Gwiriwch y pellteroedd cerdded rhwng y lleoliadau.
• Cynlluniwch eich cludiant gyda’r nos os ydych yn aros y tu allan i Aberhonddu.
• Gadewch amser ar gyfer perfformiadau am ddim a darganfyddiadau annisgwyl.

Mae Gŵyl Jazz Aberhonddu ar ei gorau pan nad ydych yn ceisio gwasgu popeth i mewn i un diwrnod.

Dewiswch y perfformiadau sydd bwysicaf i chi, dilynwch y gerddoriaeth drwy’r dref a gadewch amser ar gyfer yr Ŵyl Ymylol, Gorymdaith Frazz, y busnesau annibynnol a’r bobl sy’n gwneud i’r penwythnos ddigwydd.

Dewch am Ŵyl Jazz Aberhonddu. Arhoswch am un diwrnod arall.

Lle mae Cerddoriaeth, Straeon a’r Mynyddoedd yn Cyfarfod

Efallai mai’r mynyddoedd sy’n dod â chi i Aberhonddu. Ei diwylliant sy’n rhoi rheswm i chi aros.

Mae llawer o ymwelwyr yn cyrraedd Aberhonddu | Brecon gan edrych tuag at y bryniau. Maent yn dod i gerdded, beicio, dilyn y gamlas neu ddechrau taith drwy Barc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.

Edrychwch ychydig yn fwy gofalus a bydd ochr arall i’r dref yn dod i’r golwg.

Mae cerddoriaeth yn codi o eglwysi, theatrau, tafarndai a chorneli annisgwyl. Mae siopau annibynnol yn llenwi’r strydoedd hanesyddol. Mae cychod yn gorffwys ym masn y gamlas. Mae’r Gadeirlan yn codi uwchben toeau’r dref, tra bo afonydd Honddu ac Wysg yn cario’r dirwedd i’r dref ei hun.

Nid canolfan ar gyfer crwydro rhywle arall yn unig yw Aberhonddu.

Mae’n dref farchnad Gymreig â bywyd diwylliannol sy’n llawer mwy nag y byddech yn ei ddisgwyl o ystyried ei maint — lle a luniwyd gan gân, straeon, tirwedd a’r cenedlaethau o bobl sydd wedi ymgynnull yma.

Arhoswch am un diwrnod arall a rhowch amser i’r dref berfformio.

Dechreuwch lle mae’r dref yn cyfarfod â’r dŵr

Mae Aberhonddu yn dref o afonydd, pontydd a mannau cyfarfod.

Mae’r enw Cymraeg Aberhonddu yn disgrifio safle’r dref wrth aber Afon Honddu, yn agos at y man lle mae’n ymuno ag Afon Wysg. Mae dŵr wedi helpu i lunio daearyddiaeth y dref, ei masnach a’r llwybrau y mae pobl wedi’u dilyn drwy’r rhan hon o Gymru.

Ym masn y gamlas, mae Camlas Mynwy ac Aberhonddu yn cyrraedd ei phen gogleddol wrth ymyl Theatr Brycheiniog. Mae’r hyn a ddechreuodd fel dyfrffordd ddiwydiannol bellach yn un o’r mannau mwyaf hamddenol i ddechrau’r diwrnod.

Mae cychod camlas yn gorffwys wrth ymyl y llwybr tynnu. Mae cerddwyr a beicwyr yn dilyn y dŵr i ffwrdd o’r strydoedd. Mae adeilad brics y theatr yn cael ei adlewyrchu yn y basn, gan ddod â dwy ran o hunaniaeth Aberhonddu ynghyd: ei threftadaeth ddiwydiannol a’i bywyd diwylliannol modern.

Nid oes angen dechrau gyda llwybr heriol.

Cerddwch am ychydig wrth ymyl y gamlas.

Arhoswch am goffi.

Gwyliwch y cychod yn troi yn y basn.

Gadewch i’r dref gyflwyno ei hun yn araf.

Tref sy’n dod o hyd i’w llais

Ni ellir cyfyngu cysylltiad Aberhonddu â cherddoriaeth i un ŵyl.

Efallai mai Gŵyl Jazz Aberhonddu | Brecon Jazz yw’r mynegiant mwyaf adnabyddus o hynny. Fe’i sefydlwyd ym 1984 gan bobl leol frwdfrydig, gan dyfu o gerddoriaeth a berfformiwyd yn y strydoedd, y tafarndai a’r caffis i fod yn ddigwyddiad ag enw da rhyngwladol. Mae Gŵyl Ymylol Aberhonddu | Brecon Fringe yn cario’r ysbryd hwnnw i leoliadau annibynnol o amgylch y dref, gan ganiatáu i’r gerddoriaeth lifo y tu hwnt i’r llwyfannau ffurfiol a dod yn rhan o’r dref ei hun.

Ond dim ond un llais yw jazz.

Mae Gŵyl Faroc Aberhonddu yn dod â cherddorion blaenllaw a pherfformiadau sy’n seiliedig ar arferion hanesyddol i’r dref bob hydref. Mae Gŵyl Gorawl Aberhonddu wedi ychwanegu traddodiad mwy diweddar, gan gyfuno perfformiadau proffesiynol, canu cymunedol a’r reddf Gymreig gref i ddod ynghyd drwy gân.

Dechreuodd yr Ŵyl Gorawl ar ôl y pandemig fel ffordd o ddod â phobl ynghyd unwaith eto. Ers hynny, mae wedi tyfu i gynnwys corau, ysgolion, gweithdai, teithiau cerdded a pherfformiadau ledled y dref. Mae’n denu miloedd o bobl wrth barhau’n gynhwysol ac yn gyfranogol.

Ar wahanol adegau o’r flwyddyn, mae jazz, cerddoriaeth gorawl, perfformiadau baróc, gwerin, y felan a cherddoriaeth fyw gyfoes i gyd yn dod o hyd i gartref yma.

Nid calendr o ddigwyddiadau’n unig yw’r canlyniad.

Mae’n dref sydd wedi dysgu gwrando, perfformio ac ymuno.

Dilynwch y gerddoriaeth drwy’r strydoedd

Rhan o apêl Aberhonddu yw nad yw diwylliant yn aros y tu ôl i ddrysau’r lleoliadau.

Yn ystod gwyliau, mae cerddoriaeth yn ymddangos mewn tafarndai, cyrtiau, eglwysi, caffis, orielau ac ar hyd y strydoedd. Gall cyngerdd ffurfiol gael ei ddilyn gan berfformiad llai ychydig funudau o daith gerdded i ffwrdd. Mae ymwelwyr, trigolion a pherfformwyr yn rhannu’r un canol tref cryno.

Mae’r agosatrwydd hwnnw’n bwysig.

Mae Aberhonddu’n caniatáu i chi symud yn hawdd rhwng diwylliant a bywyd bob dydd. Gallech wrando ar gôr yn y Gadeirlan, pori mewn siop annibynnol, aros am ginio a dod o hyd i gerddoriaeth fyw o amgylch y gornel nesaf.

Hyd yn oed y tu allan i benwythnosau gwyliau, mae lleoliadau’r dref yn cynnal y rhythm creadigol hwnnw.

Mae Theatr Brycheiniog yn sefyll ym masn y gamlas ac yn cynnal theatr, cerddoriaeth, comedi, ffilmiau, arddangosfeydd a digwyddiadau cymunedol. Mae ei lleoliad yn teimlo’n gwbl addas: lleoliad celfyddydau cyfoes wrth ben dyfrffordd hanesyddol, gyda’r bryniau i’w gweld y tu hwnt i’r dref.

Mewn mannau eraill, mae lleoliadau llai, tafarndai a hyrwyddwyr lleol yn cadw cerddoriaeth yn agos at y gymuned.

Nid yw Aberhonddu’n gofyn i ymwelwyr edmygu diwylliant o bell.

Mae’n eu gwahodd i mewn i’r ystafell.

Dringwch tuag at y Gadeirlan

Mae Eglwys Gadeiriol Aberhonddu mewn rhan dawelach o’r dref, wedi’i hamgylchynu gan goed ac wedi’i lleoli uwchben Afon Honddu.

Mae ei gwreiddiau yn y priordy Benedictaidd canoloesol a sefydlwyd ar y safle hwn. Mae’r adeilad a’i gyffiniau’n cario canrifoedd o hanes crefyddol, cerddorol a chymunedol. Heddiw, mae’r Gadeirlan yn parhau’n fan addoli ac yn un o fannau diwylliannol pwysicaf Aberhonddu.

Mae’r daith gerdded tuag ati’n cynnig newid yn yr awyrgylch.

Mae’r strydoedd prysurach yn cilio. Mae waliau cerrig, coed aeddfed ac adeiladau hŷn yn arwain at le sy’n teimlo’n gysylltiedig â’r dref ond ychydig ar wahân i’w chyflymder.

Y tu mewn, mae golau, carreg a sain yn creu eu profiad eu hunain.

Mae cerddoriaeth yn perthyn yn arbennig o dda yma. Mae perfformiadau corawl, datganiadau a chyngherddau gwyliau’n rhoi cyfle i ymwelwyr glywed yr adeilad yn ogystal â’i weld. Nid cefndir pensaernïol yn unig yw’r Gadeirlan; mae ei hacwsteg a’i hawyrgylch yn helpu i lunio’r hyn sy’n cael ei berfformio.

Y tu hwnt i ddigwyddiadau ffurfiol, mae’n cynnig ennyd o dawelwch.

Nid oes angen gwybod pob pennod o’i hanes i deimlo dyfnder y lle.

Straeon mewn carreg, ar bapur ac yn y cof

Mae Aberhonddu wedi bod yn dref farchnad, yn ganolfan filwrol, yn anheddiad crefyddol ac yn fan cyfarfod i gymunedau gwledig.

Mae’r hanesion hynny’n gorgyffwrdd yn hytrach na bod ar wahân i’w gilydd.

Yn y Gaer, mae amgueddfa, oriel gelf a llyfrgell y dref mewn adeilad diwylliannol cyfoes sydd wedi’i gysylltu â Neuadd y Sir ar ei newydd wedd. Mae ei chasgliadau’n helpu i adrodd hanes Brycheiniog drwy archaeoleg, celf, hanes lleol a gwrthrychau a luniwyd gan fywyd bob dydd.

Mae hanes milwrol y dref hefyd yn amlwg iawn. Mae gan Aberhonddu gysylltiadau hirsefydlog â’r lluoedd arfog ac mae’n gartref i Amgueddfa Gatrodol The Royal Welsh, sy’n cynnig safbwynt arall ar wasanaeth, cymuned a hunaniaeth yng Nghymru.

Nid lleoedd i encilio iddynt pan fydd y tywydd yn newid yn unig yw’r rhain.

Gyda’i gilydd, maent yn dangos sut mae Aberhonddu wedi’i llunio gan sefydliadau ac unigolion, gan fywyd cyhoeddus a phrofiadau personol, a chan bobl a arhosodd a’r rhai a deithiodd drwyddi.

Nid un stori fawr yw hanes y dref.

Mae’n gasgliad o leisiau.

Gwnewch amser i ysbryd annibynnol Aberhonddu

Byddai canllaw i Aberhonddu’n colli rhywbeth hanfodol pe bai’n symud rhwng atyniadau ffurfiol yn unig.

Mae’r strydoedd rhyngddynt yr un mor bwysig.

Mae canol cryno Aberhonddu’n llawn siopau annibynnol, caffis, orielau, siopau llyfrau, busnesau bwyd a lleoedd lle mae’r perchnogion yn dal i wybod y stori y tu ôl i’r hyn maent yn ei werthu.

Porwch heb drin y dref fel rhestr o bethau i’w cwblhau.

Chwiliwch am fwyd a diod o Gymru, llyfrau, celf, offer awyr agored, anrhegion a darnau a wnaed yn lleol. Ewch i mewn am fod ffenestr wedi dal eich sylw. Gofynnwch gwestiwn. Dilynwch argymhelliad.

Mae busnesau annibynnol yn rhoi llawer o’i phersonoliaeth i Aberhonddu.

Maent hefyd yn gwneud i ddiwrnod ychwanegol deimlo’n rhwydd.

Mae amser i gael brecwast iawn yn hytrach na bwyta wrth symud. Amser i aros am ginio rhwng y gamlas a’r Gadeirlan. Amser i ddychwelyd i siop y gwnaethoch sylwi arni’n gynharach, neu eistedd mewn caffi a phenderfynu beth ddylai ddigwydd yn ystod y prynhawn.

Mae’r dref yn ddigon bach i’w chrwydro ar droed ond yn ddigon amrywiol i fod yn werth mynd o’i hamgylch unwaith eto.

Arhoswch lle mae’r dref yn ymgynnull

Mae marchnadoedd a mannau cyhoeddus Aberhonddu’n parhau ei rôl hirsefydlog fel man ymgynnull i’r cefn gwlad o’i hamgylch.

Mae ffermwyr, crefftwyr, masnachwyr a thrigolion wedi dod â nwyddau a sgwrs i’r dref ers cenedlaethau. Mae’r berthynas honno â bywyd gwledig yn parhau’n bwysig. Nid yw Aberhonddu ar wahân i’r dirwedd o’i hamgylch; mae’n gwasanaethu cymunedau sydd wedi’u gwasgaru ledled y Parc Cenedlaethol a thu hwnt.

Bwyd yw un o’r ffyrdd mwyaf pleserus o ddeall y cysylltiad hwnnw.

Mae cig, caws, cyffeithiau, nwyddau wedi’u pobi, diodydd a chynnyrch tymhorol lleol yn dod â’r ffermydd a’r cynhyrchwyr bach o amgylch y dref i mewn i’w siopau, ei chaffis a’i bwydlenni. Nid oes angen i’r profiad fod yn ffurfiol. Gall prynu rhywbeth o’r farchnad, cael cinio mewn caffi neu fwynhau pryd hamddenol gyda’r nos i gyd ddod yn rhan o’r un stori am y gyrchfan.

Nid yw bwyd da yn torri ar draws y diwrnod yn Aberhonddu.

Mae’n helpu i gysylltu’r gwahanol rannau.

Gadewch i’r prynhawn fynd yn dawelach

Nid oes angen cerddoriaeth, hanes na chyrchfan ar gyfer pob awr.

Dilynwch lwybr tynnu’r gamlas ychydig ymhellach.

Eisteddwch wrth ymyl y dŵr.

Cerddwch drwy fannau gwyrdd y dref neu dilynwch y man lle mae’r afonydd yn cyfarfod.

Dewiswch fainc a gwyliwch fywyd Aberhonddu’n parhau o’ch cwmpas.

Mae’r lle hwn i anadlu’n bwysig oherwydd ei fod yn atal y canllaw rhag troi’n gasgliad arall o bethau i’w cwblhau.

Nid ceisio gwasgu mwy i mewn yw diben un diwrnod arall.

Mae’n ymwneud â phrofi mwy yn llawn.

Mae’r mynyddoedd o amgylch y dref yn parhau’n bresennol drwy gydol y dydd. Maent yn ymddangos ym mhen draw’r strydoedd, y tu hwnt i’r toeau ac yng ngolau newidiol yr awyr uwchben y dref. Mae perthynas Aberhonddu â’r dirwedd yn gyson, ond nid yw’n llethu popeth arall.

Yma, mae’r mynyddoedd yn fframio’r dref.

Nid ydynt yn cymryd ei lle.

Arhoswch pan fydd y perfformiadau’n dechrau

Mae hunaniaeth ddiwylliannol Aberhonddu’n aml yn dod yn fwyaf amlwg wrth i’r prynhawn droi’n nos.

Mae perfformiad prynhawn yn arwain at swper. Mae cyngerdd yn dechrau. Mae tafarn yn llenwi â sgwrs a cherddoriaeth. Mae goleuadau’r theatr yn cael eu hadlewyrchu yn y gamlas.

Mae aros dros nos yn newid y posibiliadau.

Nid oes angen gadael hanner ffordd drwy’r stori na chyfrifo’r daith adref wrth i’r darn olaf gael ei berfformio. Gallwch ddewis perfformiad gyda’r nos, chwilio am gerddoriaeth fyw, cymryd eich amser dros fwyd neu gerdded yn ôl drwy’r dref ar ôl i’r torfeydd deneuo.

Mae Aberhonddu’n cynnig gwestai, tafarndai, tai llety, eiddo hunanarlwyo a llety yn y cefn gwlad gerllaw. Mae aros yn y dref yn cadw ei strydoedd, ei lleoliadau a’i lleoedd bwyta o fewn cyrraedd rhwydd. Mae aros y tu allan iddi yn cynnig nosweithiau tawel a golygfeydd tuag at y bryniau o’i hamgylch.

Mae’r ddau ddewis yn caniatáu i’r diwrnod nesaf ddechrau heb orfod rhuthro’n ôl.

Tref Gymreig sy’n parhau i greu

Mae treftadaeth Aberhonddu’n bwysig, ond nid yw ei hunaniaeth yn dibynnu ar edrych yn ôl.

Mae gwyliau newydd yn ymddangos.

Mae hyrwyddwyr lleol yn dod â cherddorion gwadd i leoliadau agos-atoch.

Mae artistiaid yn arddangos eu gwaith.

Mae busnesau annibynnol yn addasu hen adeiladau at ddibenion newydd.

Mae corau cymunedol yn dod â chantorion profiadol ynghyd â phobl sy’n dod o hyd i’w llais am y tro cyntaf.

Mae’r bywyd creadigol hwn yn teimlo’n arbennig o Gymreig: wedi’i wreiddio mewn lle, wedi’i gryfhau drwy gyfranogiad ac yn gwrthod gwahanu diwylliant oddi wrth gymuned.

Nid yw cerddoriaeth yn cael ei mewnforio am gyfnod byr ac yna’n diflannu pan fydd y llwyfan yn cael ei glirio.

Mae wedi dod yn rhan o’r ffordd y mae Aberhonddu’n ei deall ei hun.

Dyna pam mae ei galw’n dref cerddoriaeth a diwylliant yn teimlo’n wahanol i osod label ymgyrch cyfleus arni.

Mae’r hunaniaeth yma eisoes.

Ein gwaith ni yw helpu ymwelwyr i’w chlywed.

Mae’r diwrnod nesaf yn dechrau y tu hwnt i’r dref

Mae Aberhonddu’n agos at galon ddaearyddol Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, sy’n ei gwneud yn ganolfan naturiol ar gyfer crwydro’r gyrchfan ehangach.

O’r fan hon, gall ymwelwyr barhau ar hyd y gamlas, dilyn llwybrau cerdded a beicio, darganfod pentrefi cyfagos, crwydro Dyffryn Wysg neu deithio tuag at drefi marchnad a threfi porth eraill Bannau Brycheiniog.

Ond ni ddylid trin y dref fel y man lle mae’r teithiau hynny’n dechrau yn unig.

Rhowch y diwrnod cyntaf yn ogystal â’r noson olaf i Aberhonddu.

Gadewch i’r gamlas, y strydoedd, y lleoliadau, y siopau a’r straeon ddod yn rhan o’r ymweliad yn hytrach na bod yn fwlch rhwng eich cynlluniau awyr agored.

Dyna’r syniad y tu ôl i Un Diwrnod Arall.

Efallai mai’r mynyddoedd sy’n dod â chi yma.

Efallai mai’r gerddoriaeth, y bobl a’r straeon fydd yn gwneud i chi aros.

Cynlluniwch eich ymweliad

Mae Aberhonddu | Brecon ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog ac mewn lleoliad da ar gyfer crwydro’r gyrchfan ehangach.

Gellir cyrraedd canol y dref, basn y gamlas, Theatr Brycheiniog, y Gaer a llawer o fusnesau annibynnol ar droed. Mae Eglwys Gadeiriol Aberhonddu ychydig ymhellach i fyny’r allt, ond mae’n dal o fewn pellter cerdded cyfforddus o’r canol i lawer o ymwelwyr.

Gwiriwch yr amseroedd agor, y perfformiadau a rhaglenni’r gwyliau diweddaraf cyn teithio. Gall llety lenwi’n gyflym yn ystod penwythnosau cerddorol a diwylliannol mawr, yn enwedig yn ystod Gŵyl Jazz Aberhonddu a digwyddiadau blynyddol poblogaidd eraill. Archebwch yn gynnar os ydych yn cynllunio ymweliad o amgylch gŵyl.

Defnyddiwch restrau digwyddiadau lleol a gwybodaeth gan leoliadau dibynadwy i weld beth sy’n digwydd yn ystod eich arhosiad, ond gadewch rywfaint o amser heb ei gynllunio.

Mae Aberhonddu’n aml ar ei gorau pan fyddwch yn dilyn y sain o amgylch y gornel nesaf.

Lle mae Cymru’n dod ynghyd

Am bedwar diwrnod bob haf, mae Cymru’n ymgynnull ger Llanfair-ym-Muallt. Arhoswch am un diwrnod arall a darganfod beth sydd y tu hwnt i faes y Sioe.

Mae Sioe Frenhinol Cymru yn dod â da byw, bwyd, busnesau gwledig, cystadlu, cerddoriaeth a miloedd o ymwelwyr i Lanelwedd, yr ochr arall i Afon Gwy o Lanfair-ym-Muallt. Yn 2026, cynhelir y Sioe rhwng 20 a 23 Gorffennaf, gan lenwi’r maes 150 erw ag un o ddathliadau pwysicaf y calendr amaethyddol ym Mhrydain.

I lawer o ymwelwyr, dyna le mae’r daith yn dechrau ac yn gorffen.

Ond arhoswch ychydig yn hirach a bydd yr ardal yn datgelu stori lawer ehangach.

Mae hwn yn lle sydd wedi’i lunio gan amaethyddiaeth, marchnadoedd, croesfannau afon a symudiad pobl drwy galon Cymru. Mae’r dref yn cynnig siopau annibynnol, caffis, mannau glan yr afon a chanolfan gelfyddydau wrth ymyl Afon Gwy. Y tu hwnt iddi, mae ffyrdd tawelach yn arwain at ffermydd gweithredol, llynnoedd, cefn gwlad agored a thirweddau gogleddol Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.

Dewch am y Sioe.

Arhoswch i ddarganfod y cefn gwlad sy’n rhoi ystyr iddi.

Croeswch yr afon ac arafwch

Mae Maes Sioe Frenhinol Cymru yn Llanelwedd, gyda Llanfair-ym-Muallt yn union yr ochr arall i Afon Gwy.

Mae’r bont rhyngddynt yn fwy na chroesfan ymarferol. Mae’n cysylltu llwyfan cenedlaethol y Maes Sioe â thref farchnad Gymreig gryno, y mae ei hanes wedi’i lunio ers amser maith gan bobl yn cyrraedd, yn masnachu ac yn parhau ar eu teithiau.

O’r Groe, sef man gwyrdd y dref ar lan yr afon, gallwch edrych tuag at y bont garreg, cerdded wrth ymyl Afon Gwy neu ddod o hyd i le tawelach ar ôl symudiad a sŵn y Sioe. Mae’r bont bresennol yn dyddio o 1779 ac fe’i lledwyd yn ddiweddarach. Roedd hwnnw’n benderfyniad hynod ddefnyddiol i dref sydd bellach yn croesawu niferoedd enfawr o ymwelwyr bob mis Gorffennaf.

Gall y newid mewn cyflymder fod yn syth.

Gall un diwrnod fod yn llawn cylchoedd arddangos, cyflwyniadau, siopa a sgwrs.

Gall y diwrnod nesaf ddechrau wrth ymyl yr afon, heb amserlen.

Y cyferbyniad hwn yw un o’r rhesymau cryfaf dros aros.

Lle mae Cymru wledig yn camu i’r llwyfan cenedlaethol

Mae Sioe Frenhinol Cymru’n llawer mwy na diwrnod allan mawr.

Mae’n dod â’r bobl, yr anifeiliaid, y sgiliau a’r busnesau sy’n cynnal Cymru wledig ynghyd. Mae cystadlaethau da byw yn digwydd ochr yn ochr â bwyd, coedwigaeth, garddwriaeth, crefftau, cerddoriaeth, addysg a mentrau gwledig, gan roi golwg eithriadol o gryno i ymwelwyr ar fywyd amaethyddol yng Nghymru.

Mae’r Maes Sioe’n parhau’n weithgar ymhell y tu hwnt i fis Gorffennaf. Mae’n cynnal digwyddiadau drwy gydol y flwyddyn, gan gynnwys cynulliadau amaethyddol, arddangosfeydd, cynadleddau, cystadlaethau a Ffair Aeaf Frenhinol Cymru.

Ond mae’r profiad llawnach yn dechrau pan fyddwch yn edrych y tu hwnt i’r gatiau.

Nid golygfeydd sydd wedi’u creu ar gyfer ymwelwyr yw’r caeau o amgylch Llanfair-ym-Muallt. Maent yn rhan o dirwedd amaethyddol fyw. Mae ffermydd, cymunedau gwledig a busnesau lleol yn parhau drwy gydol y flwyddyn â’r gwaith sy’n cael ei gynrychioli y tu mewn i’r Maes Sioe.

Arhoswch yn hirach a bydd y cysylltiad yn dod yn gliriach.

Mae’r Sioe’n dathlu Cymru wledig.

Mae’r cefn gwlad o’i hamgylch yn rhoi cyfle i chi ei phrofi.

O gylchoedd y Sioe i gaeau tawel

Ar ôl diwrnod prysur yn y Sioe Frenhinol, efallai mai’r moethusrwydd mwyaf yw cael digon o le.

Y tu hwnt i Lanfair-ym-Muallt, mae’r ffyrdd yn mynd yn dawelach ac mae’r dirwedd yn agor i dir fferm, dyffrynnoedd coediog a bryniau pell. Dyma lle gall ymweliad â digwyddiad droi’n wyliau byr go iawn yng Nghymru.

Mae aros yn y cefn gwlad yn rhoi’r rhyddid i chi ddychwelyd o’r Sioe, tynnu eich esgidiau a gadael i’r noson fynd rhagddi heb wynebu taith hir arall adref.

Yn Beacons Bluff, ger Llanfair-ym-Muallt, mae cabanau glampio en-suite wrth ymyl llyn preifat ar fferm weithredol ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog. Mae’r lleoliad yn cynnig gwrthgyferbyniad amlwg i’r torfeydd: dolydd, cefn gwlad agored a mynediad uniongyrchol at lwybrau cerdded a beicio.

Ger Hundred House, mae Fforest Fields yn cynnig gwersylla, glampio a llety hunanarlwyo ar fferm organig deuluol 500 erw. Mae’r llynnoedd, y llwybrau gwledig a’r awyr agored yn ei wneud yn ganolfan naturiol arall i ymwelwyr sydd am gyfuno wythnos y Sioe Frenhinol â phrofiad mwy hamddenol o’r Canolbarth a gogledd Bannau Brycheiniog.

Nid lleoedd i gysgu ar ôl y Sioe yn unig yw’r rhain.

Maent yn rhan o’r rheswm dros ymestyn eich ymweliad.

Mae un diwrnod yn dod ag egni Cymru wledig ynghyd.

Mae’r diwrnod nesaf yn dod â’r dirwedd ei hun.

Gadewch i’r afon arwain y diwrnod

Mae Afon Gwy’n rhoi llawer o’i chymeriad i Lanfair-ym-Muallt.

Mae’n troelli o amgylch y Groe, yn llifo o dan bont y dref ac yn parhau drwy dirwedd ehangach o gaeau, coetiroedd a chymunedau Cymreig. Mae Llwybr Dyffryn Gwy hefyd yn mynd drwy Lanfair-ym-Muallt, gan roi cyfle i gerddwyr ddilyn rhannau o’r afon tua’r gogledd neu’r de o’r dref.

Nid oes angen cwblhau llwybr mawr i fwynhau’r lleoliad.

Gall taith hamddenol wrth ymyl yr afon, picnic ar y Groe neu awr yn gwylio’r dŵr gynnig yn union yr saib sydd ei angen ar ôl diwrnod llawn ar Faes y Sioe.

Fel gyda phob tirwedd afon, gall yr amodau newid. Cadwch at y llwybrau sefydledig, goruchwyliwch blant yn ofalus ger y dŵr a dilynwch unrhyw gyngor neu gyfyngiadau lleol.

Nid ceisio gwasgu atyniad arall i mewn i’r diwrnod yw’r nod.

Y nod yw rhoi lle i’r diwrnod anadlu.

Tref a oedd yn croesawu ymwelwyr cyn y Sioe

Mae’r gair Wells yn ychwanegu pennod arall at hanes Llanfair-ym-Muallt fel cyrchfan i ymwelwyr.

Yn ystod y 19eg ganrif, datblygodd y dref fel cyrchfan sba, gan ddenu pobl at ei ffynhonnau a thyfu mewn poblogrwydd wrth i’r cysylltiadau trafnidiaeth wella. Ymhell cyn i dorfeydd amaethyddol lenwi Llanelwedd, roedd ymwelwyr eisoes yn dod yma i orffwys, i wella eu hiechyd ac i gael newid golygfa.

Mae’r hanes hwnnw’n ychwanegu dimensiwn gwahanol at y dref fodern.

Mae Llanfair-ym-Muallt wedi hen arfer â rhythm pobl yn cyrraedd ac yn gadael. Tyfodd ei thafarndai, ei siopau a’i lleoedd bwyta o amgylch ffermwyr, masnachwyr, trigolion ac ymwelwyr a oedd angen rhywle i gyfarfod, bwyta ac aros.

Heddiw, mae canol y dref yn dal i wobrwyo’r rhai sy’n pori heb frys.

Yn hytrach na cheisio dilyn amserlen benodol, gadewch amser i grwydro’r siopau annibynnol a darganfod llyfrau, anrhegion, dillad gwledig, bwyd a’r pethau bach annisgwyl sy’n gwneud trefi marchnad yn werth eu harchwilio.

Yna arhoswch am goffi, cinio neu bryd cynnar gyda’r nos.

Weithiau, y peth mwyaf defnyddiol y gall tref ei gynnig yn ystod digwyddiad mawr yw lle croesawgar i eistedd.

Lle trodd marchnad wartheg yn ganolfan ddiwylliannol

Nid amaethyddiaeth yw’r unig reswm y mae pobl wedi ymgynnull yn Llanfair-ym-Muallt.

Mae Canolfan Gelfyddydau Wyeside yn sefyll wrth ymyl Afon Gwy mewn adeilad rhestredig Gradd II a oedd unwaith yn gysylltiedig â marchnad wartheg y dref a chynulliadau cyhoeddus. Heddiw, mae’n sinema annibynnol ac yn lleoliad celfyddydol sy’n cynnig ffilmiau, perfformiadau byw, arddangosfeydd a gweithgareddau cymunedol.

Mae rhywbeth arbennig o addas am y newid hwnnw.

Mae adeilad a oedd unwaith yn llawn da byw, masnachwyr a sŵn diwrnod marchnad bellach yn dod â phobl ynghyd ar gyfer theatr, cerddoriaeth, sinema a sgwrs.

Mae’r diben wedi datblygu.

Mae’r awydd i ddod ynghyd wedi parhau.

Gall perfformiad neu ffilm gyda’r nos hefyd roi rheswm arall i ymwelwyr beidio â gadael yn syth ar ôl y Sioe. Yn hytrach nag ymuno â’r traffig adref, croeswch yr afon, bwytewch yn lleol a gadewch i’r diwrnod droi’n noson.

Nid oes rhaid i un digwyddiad arall olygu mwy o ruthro.

Weithiau, mae’n golygu aros.

Cofio Llywelyn, Tywysog brodorol olaf Cymru

Mae’r cefn gwlad o amgylch Llanfair-ym-Muallt yn gartref i un o’r straeon mwyaf poenus ac arwyddocaol yn hanes Cymru.

Ger Cilmeri, ychydig bellter o’r dref, lladdwyd Llywelyn ap Gruffudd ym 1282. Fe’i gelwir yn Llywelyn Ein Llyw Olaf, ac ef oedd Tywysog brodorol olaf Cymru i gael ei gydnabod felly cyn i Edward I oresgyn Cymru.

Roedd ei farwolaeth yn drobwynt trychinebus yn y frwydr dros annibyniaeth Cymru.

Mae’r lleoedd sy’n gysylltiedig â’i ddyddiau olaf yn cysylltu Llanfair-ym-Muallt a Chilmeri â stori ehangach Tywysogion Gwynedd a diwedd rheolaeth frodorol yng Nghymru.

Nid stori i’w thrin fel man aros hamddenol ar daith yw hon.

Mae’n haeddu amser, cyd-destun a pharch.

I ymwelwyr o Gymru, mae’n parhau’n rhan o gof y genedl. I ymwelwyr o leoedd eraill, mae’n gyflwyniad pwysig i hanes na ellir ei ddeall drwy gestyll a adeiladwyd gan frenhinoedd Lloegr yn unig.

Mae’r dirwedd o amgylch Llanfair-ym-Muallt yn hardd.

Mae hefyd yn dirwedd lle mae Cymru’n cofio.

Chwiliwch am fanylion mwy annisgwyl y dref

Mae gan Lanfair-ym-Muallt le pwysig yn hanes amaethyddol a gwleidyddol Cymru, ond mae ganddi hefyd ei chymeriad ei hun.

Ar y Groe, mae coed cochion anferth a blannwyd ar ddechrau’r 20fed ganrif yn codi uwchben glan yr afon. Mewn man arall, mae cerflun o darw Du Cymreig yn adlewyrchu treftadaeth da byw’r dref a hunaniaeth Clwb Rygbi Llanfair-ym-Muallt, sy’n cael ei adnabod fel The Bulls. Mae cylch cerrig a murlun y dref yn ychwanegu haenau eraill at le lle mae cof lleol, celf a balchder dinesig yn sefyll ochr yn ochr.

Mae’r manylion hyn yn bwysig oherwydd eu bod yn atal tref rhag troi’n gasgliad o ddyddiadau ac adeiladau.

Maent yn dangos sut mae pobl yn parhau i ddehongli ei stori.

Arhoswch yn ddigon hir a bydd Llanfair-ym-Muallt yn dechrau teimlo’n llai fel y dref wrth ymyl Maes Sioe Frenhinol Cymru ac yn fwy fel lle â’i rhythm, ei hiwmor a’i hyder ei hun.

Arhoswch am fwyd, sgwrs a bore arall

Gall Sioe Frenhinol Cymru lenwi diwrnod cyfan yn rhwydd.

Nid yw hynny’n golygu y dylai’r ymweliad ddod i ben wrth y giât.

Arhoswch gerllaw a gallwch gymryd eich amser dros swper, crwydro’r dref, dod o hyd i dafarn wledig neu ddychwelyd i lety yng nghanol y cefn gwlad.

Gallai’r bore wedyn ddechrau gyda golygfa o fferm, taith gerdded wrth ymyl llyn neu frecwast heb orfod gyrru’n gynnar. Gallech ddychwelyd i Faes y Sioe am ddiwrnod arall, dilyn Afon Gwy, crwydro mwy o’r dref neu deithio tua’r de i Fannau Brycheiniog.

Mae arhosiad hirach hefyd yn lledaenu budd wythnos y Sioe Frenhinol y tu hwnt i’r digwyddiad ei hun.

Mae’n cefnogi darparwyr llety, busnesau bwyd, atyniadau gwledig a chymunedau ar draws yr ardal ehangach. Yn bwysicach i’r ymwelydd, mae’n troi taith brysur i ddigwyddiad yn brofiad mwy cytbwys o Gymru.

Y Sioe sy’n rhoi’r achlysur.

Y diwrnod ychwanegol sy’n creu’r atgof.

Mae’r diwrnod nesaf yn dechrau yng ngogledd Bannau Brycheiniog

Mae Llanfair-ym-Muallt y tu allan i Barc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, ond mae’n borth gogleddol pwysig i’r gyrchfan ehangach.

O’r dref a’r cefn gwlad o’i hamgylch, gall ymwelwyr barhau tuag at lety gwledig, llwybrau cerdded a beicio, awyr dywyll a rhannau gogleddol y Parc Cenedlaethol.

Mae’r dirwedd yn newid yn raddol, yn hytrach nag wrth ffin a luniwyd ar gyfer ymwelwyr.

Mae caeau’n codi tuag at fryniau.

Mae ffyrdd prysur yn ildio i lonydd tawelach.

Mae egni Maes y Sioe’n ildio i ffermydd, llynnoedd ac awyr agored.

Dyma lle mae’r syniad o Un Diwrnod Arall yn arbennig o werthfawr.

Nid oes angen dewis rhwng Sioe Frenhinol Cymru a seibiant yn y cefn gwlad.

Maent yn perthyn i’r un daith ehangach.

Cynlluniwch eich ymweliad

Mae Maes Sioe Frenhinol Cymru yn Llanelwedd, yn union yr ochr arall i Afon Gwy o Lanfair-ym-Muallt. Cynhelir Sioe Frenhinol Cymru 2026 o ddydd Llun 20 tan ddydd Iau 23 Gorffennaf. Dylech wirio tocynnau, trefniadau teithio, canllawiau hygyrchedd a’r wybodaeth ddiweddaraf i ymwelwyr yn uniongyrchol gyda Chymdeithas Amaethyddol Frenhinol Cymru cyn teithio.

Mae galw arbennig o uchel am lety yn ystod wythnos y Sioe, felly mae archebu ymlaen llaw yn hanfodol. Ystyriwch aros am fwy nag un noson a dewis llety yng nghefn gwlad tua gogledd Bannau Brycheiniog fel rhan o’r ymweliad ehangach.

Gwiriwch amseroedd agor unigol siopau, caffis, lleoliadau ac atyniadau, yn enwedig y tu allan i brif dymor yr haf.

Am bedwar diwrnod, mae Sioe Frenhinol Cymru’n dod â Chymru ynghyd.

Arhoswch am un diwrnod arall a darganfod y dirwedd sy’n dal y cyfan ynghyd.

Un Diwrnod Arall yn Llanymddyfri | Llandovery

Lle mae Straeon, Sgiliau a Theithiau Cymru yn Cyfarfod

Mae rhai trefi’n eich gwahodd i deithio drwyddynt. Mae Llanymddyfri wedi treulio canrifoedd yn perswadio teithwyr i aros.

Ar un adeg, byddai porthmyn yn cyrraedd yma gyda gwartheg ar eu ffordd i farchnadoedd pell. Dilynwyd hwy gan fasnachwyr, beirdd, ffermwyr a theithwyr, a ddaeth o hyd i fwyd, lloches a chwmni mewn tref farchnad Gymreig a luniwyd gan deithio a chyfnewid.

Heddiw, mae Llanymddyfri yn parhau’n fan cyfarfod.

Wedi’i lleoli ar ymyl gorllewinol Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, mae’r dref yn dod â siopau annibynnol, crefftau Cymreig, bwyd lleol, treftadaeth y porthmyn, llên gwerin, rygbi a straeon am ddewrder cenedlaethol ynghyd. Mae’n hawdd crwydro ei strydoedd ar droed, ond mae ei dylanwad yn ymestyn ymhell y tu hwnt i faint cymharol fach y dref.

Treuliwch un diwrnod arall yma a byddwch yn dechrau gweld sut mae cenedlaethau o straeon, sgiliau a thraddodiadau Cymreig wedi cael eu trosglwyddo, nid eu cadw’n unig.

Dechreuwch mewn tref a grëwyd i aros ynddi

Tyfodd Llanymddyfri ger man croesi pwysig ar Afon Tywi, lle’r oedd ffyrdd a theithiau’n cyfarfod.

Mae ei rôl hanesyddol fel tref y porthmyn wedi siapio llawer o’r hyn y mae ymwelwyr yn dal i’w brofi heddiw. Roedd angen tafarndai, cyflenwadau, gwasanaethau ariannol a mannau cyfarfod ar y porthmyn a oedd yn teithio tua’r dwyrain gyda da byw cyn parhau i farchnadoedd y tu hwnt i Gymru.

Tyfodd y dref o amgylch y croeso hwnnw.

Dechreuodd hyd yn oed stori bancio’r dref gyda’r porthmyn. Sefydlwyd Banc yr Eidion Du yn Llanymddyfri ym 1799, gan gyhoeddi arian papur ag arno lun o’r gwartheg Duon Cymreig a gysylltid â ffyniant y dref. Mae’n ein hatgoffa mewn ffordd drawiadol fod economi’r porthmyn wedi gwneud llawer mwy na symud da byw. Bu’n gymorth i greu busnesau, perthnasoedd a systemau o ymddiriedaeth a gysylltodd Gymru wledig â byd llawer ehangach.

Gallwch deimlo rhywfaint o’r hanes hwn o hyd yn sgwâr y farchnad, yr adeiladau Sioraidd, yr hen dafarndai a’r strydoedd a grëwyd ar gyfer pobl a oedd yn cyrraedd, yn aros ac yn symud ymlaen.

Ond nid oes angen brysio.

Mae Llanymddyfri yn gwobrwyo ymwelwyr sy’n cymryd amser i edrych.

Darganfyddwch ddiwylliant a grëwyd â llaw

Nid yw hunaniaeth greadigol Llanymddyfri yn dechrau gyda gŵyl neu oriel fodern. Mae creu a gwneud wedi perthyn i’r lle erioed.

Tyfodd sgiliau ymarferol o’r dirwedd o’i hamgylch: roedd gwlân, pren, planhigion, bwyd, amaethyddiaeth a deunyddiau bywyd gwledig i gyd yn dylanwadu arnynt. Mae’r traddodiadau hynny’n parhau heddiw drwy siopau annibynnol, artistiaid, dylunwyr a chrefftwyr sy’n gweithio gyda thecstilau, gwydr, print, gemwaith, blodau, ffibrau naturiol a chrefftau eraill.

Mae Penwythnos Creadigol Llanymddyfri yn rhoi lle amlwg iawn i’r diwylliant byw hwn bob haf. Cynhelir gweithdai mewn siopau a lleoliadau ledled y dref, gan wahodd ymwelwyr i roi cynnig ar dechnegau megis gwehyddu, ffeltio, brodwaith, gwneud printiau, gwydr lliw a gweithio gyda ffibrau wedi’u casglu o fyd natur.

Efallai mai am un penwythnos yn unig y cynhelir y digwyddiad, ond mae’r cymeriad creadigol sydd wrth ei wraidd yn bresennol drwy gydol y flwyddyn.

Wrth bori drwy’r siopau annibynnol, fe welwch flancedi Cymreig, crefftau, llyfrau, eitemau i’r cartref, anrhegion, cynnyrch lleol a darnau a grëwyd â gofal. Mae llawer ohonynt yn fusnesau teuluol, pob un yn ychwanegu pennod newydd at hanes tref y mae ei bywyd masnachol wedi dibynnu erioed ar wybodaeth bersonol, sgwrs ac ymddiriedaeth.

Nid creadigrwydd wedi’i gyflwyno y tu ôl i wydr yw hwn.

Mae’n greadigrwydd y gallwch ei gyfarfod, ei gyffwrdd, ei ddysgu a mynd ag ef adref.

Dilynwch y porthmyn i’r presennol

Mae stori’r porthmyn yn dal i fod yn weladwy yn hunaniaeth Llanymddyfri, o gerflun y porthmon ger y ganolfan ymwelwyr i’r enw sy’n cael ei ddefnyddio gyda balchder gan Glwb Rygbi Llanymddyfri.

Bob hydref, mae Gŵyl Ddefaid Llanymddyfri yn dod â’r dreftadaeth wledig honno i’r presennol. Daw ffermio defaid, gwlân, crefftau, bwyd lleol, cerddoriaeth, sgyrsiau a gweithgareddau teuluol ynghyd mewn dathliad sydd wedi’i wreiddio yn y berthynas rhwng y dref a’r cymunedau ffermio o’i hamgylch.

Nid edrych yn ôl yn hiraethus yn unig yw’r ŵyl.

Mae’n dangos sut mae amaethyddiaeth yn parhau i siapio diwylliant, economi ac ymdeimlad o le’r ardal. Mae gwlân yn troi’n grefft. Mae gwybodaeth amaethyddol yn troi’n sgwrs. Mae cynnyrch lleol yn troi’n fwyd sy’n cael ei rannu o amgylch y dref.

Mae’r llwybrau wedi newid, ond mae’r cysylltiad rhwng Llanymddyfri a’r cefn gwlad yn parhau’n gryf.

Stori am ddewrder a gwrthwynebiad Cymreig

Uwchben y dref, mae olion Castell Llanymddyfri yn sefyll wrth ymyl un o’i thirnodau mwyaf pwerus: cofeb Llywelyn ap Gruffydd Fychan.

Roedd Llywelyn yn dirfeddiannwr o Sir Gaerfyrddin ac yn gefnogwr ffyddlon i Owain Glyndŵr. Ym 1401, peryglodd ei fywyd drwy arwain lluoedd Harri IV yn fwriadol oddi wrth yr arweinydd Cymreig. Helpodd ei weithredoedd Glyndŵr i ddianc, ond cafodd Llywelyn ei ddal a’i ddienyddio’n greulon yn Llanymddyfri oherwydd ei deyrngarwch i’r achos Cymreig.

Dadorchuddiwyd y cerflun dur gwrthstaen 16 troedfedd o uchder sy’n edrych dros y dref yn 2001, chwe chanrif ar ôl ei farwolaeth. Mae’r arfwisg wag wedi dod yn symbol trawiadol o aberth, herfeiddiad a hunaniaeth genedlaethol Cymru.

Ynghyd ag adfeilion y castell, mae’n atgoffa ymwelwyr nad yw hanes Llanymddyfri’n ymwneud â marchnadoedd, teithwyr a masnach yn unig.

Mae hefyd yn rhan o stori ehangach Cymru: lle a luniwyd gan wrthwynebiad a chan bobl a oedd yn barod i amddiffyn eu gwlad a’u hargyhoeddiadau.

Lle mae chwedlau, tirwedd ac iacháu’n cyfarfod

Mae straeon Llanymddyfri yn ymestyn y tu hwnt i’r dref i dirweddau a chymunedau gorllewin Bannau Brycheiniog.

Mae Myddfai gerllaw yn gysylltiedig ag un o chwedlau mwyaf parhaol Cymru. Yn ôl y traddodiad, cyfarfu ffermwr ifanc â merch ddirgel a ddaeth allan o Lyn y Fan Fach. Priododd y ddau, a daeth eu meibion yn gyntaf o Feddygon enwog Myddfai.

Mae dechrau goruwchnaturiol y stori’n perthyn i lên gwerin Cymru, lle mae llynnoedd, mynyddoedd a’r Arallfyd yn aml wedi’u cysylltu’n agos. Y tu ôl i’r chwedl, fodd bynnag, mae traddodiad gwirioneddol o feddygaeth Gymreig yr Oesoedd Canol. Mae meddyginiaethau a dysgeidiaeth sy’n gysylltiedig â Meddygon Myddfai wedi goroesi mewn llawysgrifau Cymraeg, gan gysylltu’r ardal â chenedlaethau o wybodaeth am berlysiau ac iacháu.

Mae’r stori’n gwbl gartrefol yma.

O amgylch Llanymddyfri, mae creadigrwydd bob amser wedi bod yn ymarferol yn ogystal â mynegiannol. Trosglwyddwyd gwybodaeth drwy deuluoedd, lluniwyd sgiliau gan y tir a defnyddiwyd straeon i helpu pobl i ddeall eu perthynas â lle.

O berlysiau meddyginiaethol ac amaethyddiaeth i farddoniaeth, crefftau a gwaith creadigol cyfoes, mae’r un edefyn yn parhau: gwybodaeth Gymreig yn cael ei throsglwyddo, ei haddasu a’i rhannu.

Tref fach â lle mawr yn hanes rygbi Cymru

Mae rygbi’n draddodiad arall y mae Llanymddyfri wedi’i gyfrannu at stori genedlaethol Cymru.

Chwaraeodd Coleg Llanymddyfri ran sylfaenol yn natblygiad rygbi yng Nghymru, ac fe’i cydnabyddir ochr yn ochr â Choleg Llambed fel un o gartrefi cynnar y gêm Gymreig.

Ni ddaeth ei ddylanwad i ben gyda dechreuad rygbi. Mae mwy na 50 o gyn-ddisgyblion wedi cynrychioli Cymru, gan ennill bron i 550 o gapiau rhyngddynt. Mae cyn-chwaraewyr rygbi’r Coleg yn cynnwys rhai o enwau mwyaf adnabyddus y gêm fodern yng Nghymru, gan gynnwys Alun Wyn Jones a George North.

Yn y dref ei hun, mae Clwb Rygbi Llanymddyfri yn dal i chwarae fel Y Porthmyn, gan gysylltu’r clwb modern yn uniongyrchol â hunaniaeth hanesyddol y dref.

Yma, mae rygbi’n fwy na champ.

Mae’n rhan o addysg, cymuned a balchder Cymreig, wedi’i drosglwyddo o un genhedlaeth i’r nesaf cyn cael ei gario i gaeau ledled Cymru a thu hwnt.

Gadewch amser ar gyfer siopau, bwyd a sgwrs

Ni ddylid rhuthro drwy dref sy’n adnabyddus am groesawu teithwyr.

Mae busnesau annibynnol Llanymddyfri yn rhoi pob rheswm i chi arafu. Porwch drwy siopau sy’n gwerthu llyfrau, blancedi Cymreig, celf, crefftau, anrhegion, hen bethau, dillad a bwyd a gynhyrchir yn lleol. Galwch yn y siop gig, y patisserie neu’r siop groser, neu edrychwch beth sydd ar werth ym marchnad ffermwyr fisol y dref.

Nid oes un llwybr penodol i’w ddilyn.

Dilynwch y strydoedd sy’n mynd â’ch bryd. Ewch i mewn i rywle am fod yr arddangosfa yn y ffenestr wedi dal eich sylw. Gofynnwch am y crefftwr sydd y tu ôl i ddarn neu’r stori y tu ôl i gynnyrch lleol.

Yna arhoswch am goffi, cinio neu bryd mwy sylweddol.

Mae gan y dref gaffis, ystafelloedd te, tafarndai, bwytai a thafarndai traddodiadol sy’n gwasanaethu ymwelwyr drwy gydol y dydd. Mae’r dewis yn amrywio o fwyd hamddenol mewn caffi a danteithion wedi’u pobi i brydau tafarn, pysgod a sglodion, bwyd rhyngwladol a lleoedd lle gall pryd gyda’r nos ddod yn rhan o’r rheswm dros aros.

Nid ceisio ymweld â phob busnes yw’r peth pwysig.

Yr hyn sy’n bwysig yw rhoi digon o amser i chi’ch hun fwynhau bod yma.

Arhoswch lle mae teithwyr wedi aros erioed

Mae un diwrnod arall yn haws pan nad oes angen gyrru adref.

Mae Llanymddyfri’n cynnig gwestai, tafarndai, tai llety, gwely a brecwast a llety hunanarlwyo gerllaw. Gall ymwelwyr ddewis aros yng nghanol y dref neu ei defnyddio fel canolfan ar gyfer crwydro’r cefn gwlad o’i hamgylch.

Mae aros dros nos yn newid rhythm yr ymweliad.

Gallwch gymryd mwy o amser dros swper, gweld beth sy’n digwydd yn lleol, cerdded drwy’r dref wrth i’r nos gau amdani neu fwynhau’r ffaith y bydd y diwrnod nesaf yn dechrau yma.

Nid cynnig newydd i ymwelwyr yw lletygarwch Llanymddyfri.

Mae’n parhau’r croeso sydd wedi’i estyn i deithwyr ers cenedlaethau.

Cyrhaeddwch ar un o reilffyrdd gwledig mawr Cymru

Mae rhywbeth addas iawn am gyrraedd tref sydd wedi’i llunio gan deithiau.

Mae Llanymddyfri ar Reilffordd Calon Cymru, rheilffordd wledig 121 milltir o hyd sy’n cysylltu Abertawe a’r Amwythig drwy Sir Gaerfyrddin, Powys a’r gororau. Mae’r rheilffordd yn parhau’n gyswllt pwysig i gymunedau gwledig ac yn un o’r ffyrdd harddaf o deithio drwy Gymru.

Mae’r orsaf yn ddigon agos i gerdded i ganol y dref, gan wneud teithio ar y trên yn ddewis ymarferol i ymwelwyr sydd am grwydro ar gyflymder hamddenol.

Mae’r rheilffordd hefyd yn cysylltu â Llwybr Rheilffordd Calon Cymru. Gall cerddwyr ddilyn llwybrau rhwng y gorsafoedd, gan gynnwys rhannau sy’n nesáu at Lanymddyfri drwy dirweddau â golygfeydd tuag at fryniau gorllewinol Bannau Brycheiniog.

Ar un adeg, byddai’r porthmyn yn cyrraedd y dref ar droed.

Heddiw, mae’r rheilffordd yn cynnig ffordd arall o gyrraedd yn araf, edrych drwy’r ffenestr a gadael i’r daith ddod yn rhan o’r profiad.

Mae’r diwrnod nesaf yn dechrau y tu hwnt i’r dref

Mae Llanymddyfri’n gyrchfan yn ei rhinwedd ei hun, ond mae hefyd yn ganolfan naturiol ar gyfer crwydro ochr orllewinol Bannau Brycheiniog a Dyffryn Tywi ehangach.

O’r fan hon, gallwch barhau tuag at Fyddfai, darganfod straeon William Williams Pantycelyn, dilyn llwybrau cerdded a beicio, ymweld â chymunedau gwledig neu deithio ymlaen drwy Sir Gaerfyrddin.

Mae’r dirwedd yn cynnig llawer mwy nag y gellir ei ddeall mewn un ymweliad.

Dyna’r syniad y tu ôl i Un Diwrnod Arall.

Rhowch ddigon o amser i Lanymddyfri a bydd ei straeon gwahanol yn dechrau cysylltu.

Mae ffyrdd y porthmyn yn arwain at dafarndai a siopau annibynnol.

Mae gwlân yn troi’n grefft gyfoes.

Mae llên gwerin yn arwain at wybodaeth feddygol a etifeddwyd.

Mae adfeilion castell yn troi’n stori am ddewrder Cymreig.

Mae cae chwarae ysgol yn dod yn rhan o hanes rygbi Cymru.

Ac mae tref farchnad fach yn datgelu lle annisgwyl o fawr yn stori ddiwylliannol Cymru.

Cynlluniwch eich ymweliad

Mae Llanymddyfri ar ymyl gorllewinol Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog a gellir ei chyrraedd ar y ffordd neu ar y trên.

Mae canol y dref yn gryno ac yn weddol wastad, gan ei gwneud yn hawdd cyfuno ei siopau annibynnol, lleoedd i fwyta a phrif safleoedd treftadaeth yn ystod diwrnod hamddenol.

Gwiriwch amseroedd agor a manylion digwyddiadau cyn teithio, yn enwedig os ydych yn cynllunio eich ymweliad o amgylch gweithdai, gwyliau neu weithgareddau tymhorol.

I gael gwybodaeth leol gyfredol, manylion digwyddiadau sydd ar ddod, busnesau a chyngor ymarferol i ymwelwyr, mae gwefan tref Llanymddyfri a’i thîm cymunedol lleol yn ffynhonnell ddefnyddiol o wybodaeth ddiweddar.

Mae rhai trefi’n eich gwahodd i deithio drwyddynt.

Mae Llanymddyfri’n rhoi pob rheswm i chi aros.

Darganfyddwch ragor am Lanymddyfri

Lle mae antur yn dechrau

Mae rhai lleoedd yn haeddu awr ychwanegol. Mae Merthyr yn haeddu diwrnod ychwanegol.

Mae llawer o ymwelwyr yn cyrraedd Merthyr Tudful gyda chynllun clir. Efallai mai diwrnod ar lwybrau BikePark Wales, taith ar Reilffordd Fynydd Aberhonddu neu antur ar ymyl ddeheuol Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog sydd dan sylw.

Ond arhoswch ychydig yn hirach, ac fe welwch ochr arall i’r dref.

Yma, mae treftadaeth ddiwydiannol yn cwrdd â thirweddau agored, mae caffis a busnesau annibynnol yn croesawu cerddwyr, beicwyr a theuluoedd, ac mae’r gorffennol yn rhoi cefndir i gyrchfan sy’n llawn bywyd ac egni heddiw. Nid man cychwyn ar gyfer archwilio’r Parc Cenedlaethol yn unig yw Merthyr, ond cyrchfan sy’n haeddu ei lle yn ei rhinwedd ei hun.

Efallai mai’r antur sy’n dod â chi yma. Y chwilfrydedd sy’n gwneud i chi aros.

Dechreuwch y diwrnod yn hamddenol

Un o bleserau treulio diwrnod ychwanegol ym Merthyr yw nad oes angen brysio.

Mae amser i fwynhau brecwast cyn penderfynu ble fydd y diwrnod yn eich arwain. Amser i edmygu’r bryniau sy’n codi uwchlaw’r dref. Amser i sylweddoli nad yw’r profiadau gorau bob amser yn dod o ruthro o un atyniad i’r llall.

Mae Merthyr yn cynnig dewis.

Gallwch fynd allan i’r tirweddau, archwilio hanes rhyfeddol y dref neu ddilyn eich chwilfrydedd eich hun.

Dewiswch eich antur

Prin yw’r lleoedd yng Nghymru sy’n cynnig cymaint o brofiadau awyr agored o fewn cyrraedd mor hawdd.

Mae BikePark Wales yn denu beicwyr o bob cwr o’r DU gyda’i rwydwaith enwog o lwybrau. Mae teuluoedd yn mwynhau taith hamddenol ar Reilffordd Fynydd Aberhonddu, lle mae trên stêm yn teithio drwy dirweddau godidog ger Cronfa Ddŵr Pontsticill. I eraill, mae Zip World Tower neu weithgareddau Parkwood Outdoors Dolygaer yn cynnig ffordd wahanol o fwynhau’r awyr agored.

Mantais aros yn hirach yw nad oes rhaid dewis un profiad yn unig.

Beicio yn y bore.

Taith ar y trên yn y prynhawn.

Pryd da gyda’r nos.

Nid rhestr o atyniadau yw Merthyr. Mae’n lle i lunio diwrnod sy’n addas i chi.

Tirwedd sydd wedi’i llunio gan bobl

Mae’r bryniau o amgylch Merthyr yn drawiadol, ond maent hefyd yn adrodd un o straeon pwysicaf Cymru.

Bu cenedlaethau’n gweithio yn y diwydiannau haearn, peirianneg a glo, gan drawsnewid y cymoedd hyn a dylanwadu ar ddatblygiad y byd modern. Mae eu hetifeddiaeth yn parhau i siapio’r dirwedd sydd i’w gweld heddiw.

Mae Parc a Chastell Cyfarthfa yn lle delfrydol i ddechrau deall y stori honno. Yma, mae treftadaeth, mannau gwyrdd a golygfeydd eang yn cyd-fyw’n naturiol, gan adlewyrchu hanes Merthyr fel canolfan arloesi ac uchelgais.

Wrth ddeall y gorffennol, daw pob taith gerdded, pob golygfan a phob ymweliad yn gyfoethocach.

Cymerwch amser i oedi

Nid oes rhaid i bob eiliad gofiadwy fod yn llawn adrenalin.

Mwynhewch ginio mewn caffi annibynnol.

Crwydrwch drwy’r siopau lleol.

Cerddwch yn hamddenol ym Mharc Cyfarthfa.

Neu eisteddwch am ennyd a mwynhau’r awyrgylch.

Yn aml, y rhain yw’r eiliadau sy’n aros yn y cof hiraf.

Archwiliwch yn gyfrifol

Mae’r tirweddau o amgylch Merthyr yn werth eu harchwilio drwy gydol y flwyddyn, o gronfeydd dŵr heddychlon a llwybrau coetir i ddyffrynnoedd afonydd dramatig a llwybrau sy’n arwain i mewn i Barc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.

Os ydych yn ymweld ag afonydd neu ardaloedd rhaeadrau, rhowch ddiogelwch yn gyntaf bob amser. Gall amodau newid yn sydyn, gall llwybrau a chreigiau fod yn llithrig, ac mae dŵr sy’n ymddangos yn dawel yn gallu bod yn beryglus. Cadwch at y llwybrau dynodedig, dilynwch gyngor lleol, parciwch yn ystyriol, parchwch y cymunedau lleol a helpwch ddiogelu’r mannau arbennig hyn drwy ddilyn egwyddorion Leave No Trace.

Drwy ofalu am y dirwedd heddiw, rydym yn helpu i’w gwarchod ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.

Arhoswch tan gyda’r nos

Wrth i’r prynhawn droi’n nos, mae Merthyr yn datgelu ochr arall ohono’i hun.

Yn lle troi am adref, mwynhewch bryd arall, edrychwch beth sydd ymlaen yn lleol neu ymlaciwch gan wybod nad oes rhaid gadael ar unwaith.

I gael y wybodaeth ddiweddaraf am ddigwyddiadau, syniadau tymhorol ac ysbrydoliaeth leol, mae tîm Visit Merthyr yn ffynhonnell ardderchog o wybodaeth i ymwelwyr drwy gydol y flwyddyn.

Yn aml, mae un noson ychwanegol yn troi’n reswm i ddychwelyd.

Ymlaen at eich antur nesaf

Mae lleoliad Merthyr yn ei wneud yn fan delfrydol i barhau i archwilio de Bannau Brycheiniog a’r Cymoedd.

O’r fan hon gallwch fynd ymhellach i’r Parc Cenedlaethol, ymweld â threfi marchnad cyfagos, archwilio safleoedd treftadaeth neu ddarganfod llwybrau cerdded a beicio newydd.

Dyna yw hanfod Un Diwrnod Arall.

Rhowch ychydig mwy o amser i bob lle.

Efallai y byddwch yn gadael gyda llawer mwy nag yr oeddech yn ei ddisgwyl.

Bydd Ei Huchelder Brenhinol Duges Caeredin yn ymweld â Sioe Frenhinol Cymru ar ddydd Mawrth, 21 Gorffennaf 2026.

Bydd y Dduges, a fu’n flaenorol yn mynychu Sioe Frenhinol Cymru yn 2003 a’r Ffair Aeaf yn 2018, yn ymweld â’r Sioe Frenhinol am y tro cyntaf yn rhinwedd ei rôl fel Noddwr ASAO (Association of Show and Agricultural Organisations), rôl sydd wedi bod ganddi er 2012.

ASAO yw’r corff cynrychiadol ar gyfer digwyddiadau amaethyddol, garddwriaethol, ceffylau a chefn gwlad y DU, ac mae’r Dduges yn cefnogi sioeau amaethyddol yn rheolaidd ar draws y wlad.

Meddai Nicola Davies, Cadeirydd Cyngor Cymdeithas Amaethyddol Frenhinol Cymru:

“Mae’n anrhydedd o’r mwyaf i ni i groesawu Ei Huchelder Brenhinol Duges Caeredin i’r Sioe Frenhinol. Mae’n galonogol dros ben fod aelodau’r Teulu Brenhinol yn dal i gymryd diddordeb mor weithgar a dwfn mewn materion gwledig. Bydd hwn yn achlysur arbennig iawn i ni. Hanfod Sioe Frenhinol Cymru yw dod â phobl at ei gilydd, a bydd Ei Huchelder Brenhinol yn cael cyfle i gwrdd â rhai o’r bobl wych sy’n sicrhau bod y Sioe Frenhinol yn ddigwyddiad mor arbennig.”

Yn ystod ei hymweliad, bydd Ei Huchelder Brenhinol yn teithio o amgylch Maes y Sioe, yn cwrdd ag arddangoswyr, ffermwyr ifanc a gwirfoddolwyr, ac yn gweld rhai o’r ychwanegiadau cyffrous at y Sioe Frenhinol sy’n newydd eleni.

Mae Ei Huchelder Brenhinol yn cael ei chydnabod yn eang am gefnogi ffermio, cynhyrchu bwyd a chymunedau gwledig.

Meddai Richard Price, Cyfarwyddwr Anrhydeddus y Sioe:

“Mae Duges Caeredin yn wybodus iawn am sioeau amaethyddol, â hithau wedi ymweld â llawer o ddigwyddiadau yn ei rôl fel Noddwr ASAO, felly mae’n siŵr o’n cadw ni ar flaenau’n traed! Byddwn yn gwneud ein gorau glas i ddangos y gorau o fyd amaethyddiaeth Cymru iddi ac i sicrhau ei bod yn gadael gydag atgofion melys iawn am y Sioe Frenhinol a’i phobl.”

Cynhelir Sioe Frenhinol Cymru 2026 o ddydd Llun 20 Gorffennaf i ddydd Iau 23 Gorffennaf 2026 ar Faes y Sioe Frenhinol, Llanelwedd, Llanfair-ym-Muallt.

Mae’r digwyddiad pedwar-diwrnod yn un o uchafbwyntiau’r calendr amaethyddol, ac yn dathlu cystadlaethau da byw a cheffylau, sgiliau cefn gwlad, bwyd a diod, garddwriaeth, coedwigaeth, campau cefn gwlad, siopa ac adloniant.

Cewch fanylion llawn y digwyddiad a gwybodaeth am docynnau ar wefan CAFC.

Mae bwyd a diod yn rhan annatod o brofiad ymweld â Pharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog (Brecon Beacons). Ledled y rhanbarth, mae caffis annibynnol, tafarndai traddodiadol, bwytai, siopau fferm a chynhyrchwyr lleol yn cynnig blas gwirioneddol ar yr ardal, gan gysylltu ymwelwyr â’r dirwedd, y bobl a’r cymunedau sy’n gwneud y Parc Cenedlaethol mor arbennig.

O gaffis clyd mewn trefi marchnad a thafarndai gwledig i gynnyrch crefftus a gwyliau bwyd tymhorol, mae Bannau Brycheiniog yn eich gwahodd i arafu, mwynhau’r foment a darganfod ochr wahanol i’r Parc Cenedlaethol.

Mae llawer o fusnesau lleol yn gweithio’n agos gyda ffermwyr, cynhyrchwyr a chyflenwyr lleol, gan greu profiadau bwyd a diod sy’n adlewyrchu’r dirwedd, cynnyrch Cymru a’r croeso cynnes sy’n nodweddiadol o’r ardal.

P’un a ydych yn ymweld am wyliau cerdded, seibiant byr, gwyliau teuluol neu daith olygfaol, mae’r bwyd a’r diod yn aml yn dod yn rhan o’r atgofion sy’n para hiraf.

---

Trefi Marchnad, Caffis a Lleoedd i Fwyta

Mae trefi a phentrefi Bannau Brycheiniog yn cynnig amrywiaeth eang o brofiadau bwyd a diod.

Gallwch ddarganfod:

• Caffis a phoptai annibynnol
• Tafarndai Cymreig traddodiadol
• Bwytai sy’n defnyddio cynnyrch lleol
• Siopau fferm a delicatessens
• Marchnadoedd tymhorol a digwyddiadau bwyd
• Mannau delfrydol i gael coffi neu fwynhau picnic gyda golygfa

Mae trefi marchnad fel Aberhonddu, Crughywel, Y Gelli Gandryll a Y Fenni yn arbennig o adnabyddus am eu diwylliant bwyd annibynnol a’u lletygarwch.

Mae llawer o gaffis, tafarndai a bwytai hefyd yn gweithio’n agos gyda chynhyrchwyr lleol, gan sicrhau bod blasau’r ardal yn rhan o brofiad pob ymwelydd.

---

Cynhyrchwyr Lleol a Blasau’r Rhanbarth

Mae cynhyrchwyr lleol wrth galon hunaniaeth fwyd Bannau Brycheiniog.

Ledled y rhanbarth gallwch flasu cawsiau Cymreig, bara crefftus, cyffeithiau, cynnyrch mwg, cig lleol, cwrw crefft a gwirodydd Cymreig, i gyd wedi’u cynhyrchu gan fusnesau annibynnol sy’n angerddol dros eu crefft.

Ymhlith y cynhyrchwyr lleol mae:

• Black Mountain Smokery
• Black Mountain Preserves
• Welsh Venison Centre
• Antur Brew Co
• Cascave Gin
• Penderyn Distillery

Mae pob un yn cyfrannu at stori gyfoethog bwyd a diod Bannau Brycheiniog.

Mae eu cynnyrch i’w gael mewn caffis, bwytai, llety, siopau fferm a busnesau annibynnol ledled y rhanbarth.

---

Gwyliau Bwyd a Phrofiadau Tymhorol

Mae bwyd a diod yn rhan annatod o galendr digwyddiadau Bannau Brycheiniog.

Mae Gŵyl Fwyd y Fenni yn denu ymwelwyr o bob cwr o’r DU bob hydref, tra bo marchnadoedd ffermwyr, gwyliau bwyd a digwyddiadau tymhorol yn cael eu cynnal drwy gydol y flwyddyn.

Mae’r digwyddiadau hyn yn dathlu’r cysylltiad rhwng cynhyrchwyr lleol, busnesau lletygarwch a’r dirwedd sy’n eu hamgylchynu.

Mae’r hydref a’r gaeaf yn gyfnodau arbennig o bleserus i archwilio byd bwyd y rhanbarth, gyda thafarndai clyd, bwydlenni tymhorol a seibiannau tawel yn cynnig profiad gwahanol i ymwelwyr.

---

Bwyd a Diod fel Rhan o Archwilio’r Parc Cenedlaethol

Mae bwyd a diod yn cyd-fynd yn naturiol ag archwilio Bannau Brycheiniog.

Mae llawer o ymwelwyr yn cyfuno:

• Taith gerdded ag egwyl mewn caffi
• Taith olygfaol â chinio mewn tafarn wledig
• Diwrnod ar y beic â galw heibio becws lleol
• Arhosiad awyr dywyll â phryd o fwyd yng nghefn gwlad
• Siopa mewn tref farchnad â blasu cynnyrch lleol
• Antur yn yr awyr agored â swper hamddenol gyda’r nos

Mae’r ffordd fwy hamddenol hon o deithio yn annog ymwelwyr i dreulio mwy o amser yn darganfod y bobl, y lleoedd a’r blasau sy’n gwneud Bannau Brycheiniog mor unigryw.

---

Archwiliwch Ragor o Brofiadau Bwyd a Diod

Gallwch hefyd ddarganfod mwy drwy ein canllawiau:

• Cynhyrchwyr Lleol ym Mannau Brycheiniog
• Caffis, Bwytai a Lleoedd i Fwyta ym Mannau Brycheiniog
• Trefi Marchnad a Phyrth Bannau Brycheiniog
• Digwyddiadau Tymhorol a Gwyliau Bwyd
• Lleoedd i Aros ym Mannau Brycheiniog

P’un a ydych yn chwilio am flasau lleol, lletygarwch annibynnol neu rywle i ymlacio ar ôl diwrnod yn yr awyr agored, mae bwyd a diod yn rhan o’r hyn sy’n gwneud ymweliad â Bannau Brycheiniog mor gofiadwy.

Discover Brecon’s Venues, Performances & Evening Atmosphere

Music has become an important part of Brecon’s atmosphere. Across the year, visitors can discover intimate gigs, theatre performances, jazz weekends, acoustic sessions, choir events and live entertainment woven naturally into the life of the town.

What makes Brecon different from larger music destinations is the scale and closeness of the experience. Performances here often feel personal. Visitors can spend the day exploring the landscapes of Bannau Brycheiniog (Brecon Beacons) National Park before settling into an evening of live music just a short walk away.

Whether you arrive during a festival weekend or a quieter midweek break, Brecon’s growing mix of venues and events helps create a lively cultural scene throughout the year.

Theatr Brycheiniog

Canal-side performances in the heart of town

One of Brecon’s best-known cultural venues is Theatr Brycheiniog, located beside the Monmouthshire & Brecon Canal basin.

The theatre hosts a varied programme including live music, comedy, drama, touring productions, spoken word performances and family events. Throughout the year, visitors can experience everything from jazz and folk performances to larger touring acts and community productions.

Its waterside location also makes it part of the wider visitor experience in Brecon. Many visitors combine an evening performance with dinner in town, a canal-side walk or an overnight stay nearby.

For visitors looking for cultural experiences within the National Park, Theatr Brycheiniog often provides a useful anchor point throughout the seasons.

Brecon Cathedral & Sacred Music Traditions

Brecon Cathedral also plays an important role in the town’s cultural and musical atmosphere.

Alongside its historic significance, the Cathedral regularly hosts concerts, choir performances, seasonal music events and visiting musicians throughout the year. The building’s atmosphere and acoustics create a very different musical experience to Brecon’s pubs, theatres and festival venues, adding another layer to the town’s cultural identity.

For visitors, performances at the Cathedral often become part of a wider experience of exploring Brecon’s heritage, independent businesses and surrounding landscapes within Bannau Brycheiniog (Brecon Beacons) National Park.

Intimate Gigs & Grassroots Music

Alongside larger performances, Brecon also has a strong grassroots music atmosphere.

Live music regularly appears in independent venues, pubs and smaller performance spaces across town, particularly at weekends and during event periods. Acoustic evenings, blues nights, folk sessions and contemporary live music all contribute to the town’s evening economy.

What visitors often remember most is the closeness of these performances. Smaller venues create a much more relaxed and welcoming atmosphere than many larger city settings, with audiences able to experience live music in an informal and sociable way.

For visitors staying in Brecon for a few days, checking local listings or venue socials before arriving can often uncover smaller events that become unexpected highlights of a trip.

Festival Weekends in Brecon

Brecon’s music reputation is also closely tied to its festivals and seasonal events.

The internationally recognised Brecon Jazz Festival brings live music into venues and public spaces across the town each summer, attracting visitors from across the UK and beyond.

Alongside jazz, Brecon also hosts choir events, arts festivals, touring performances and community celebrations that contribute to a broader cultural calendar throughout the year.

During major event weekends, the atmosphere across the town changes noticeably. Cafés, pubs, independent shops and streets become busier, creating a lively but still approachable festival feel that suits the scale of the town.

Music After a Day Outdoors

One of the strengths of Brecon as a destination is the way outdoor experiences and culture naturally work together.

Visitors can spend the morning walking beside the canal, exploring the surrounding hills or visiting nearby market towns before returning for an evening performance or live music event.

That combination of landscape, culture, food and evening entertainment is increasingly important for visitors planning longer stays or year-round short breaks within Bannau Brycheiniog (Brecon Beacons) National Park.

For accommodation providers, restaurants and independent businesses, Brecon’s cultural life also helps encourage visitors to stay in town later into the evening rather than simply passing through.

Planning a Music Weekend in Brecon

Music can easily become part of a wider short break in Brecon.

Visitors may choose to:

• stay overnight in the town centre
• book dinner before a performance
• combine live music with walking or cycling
• explore galleries, bookshops and cafés during the day
• visit during one of Brecon’s larger festival weekends

Because the town is compact and walkable, many venues, restaurants and accommodation options sit within easy reach of one another, helping create a relaxed and accessible visitor experience.

Before You Visit

Brecon’s music and events calendar changes regularly throughout the year, particularly during spring, summer and autumn weekends.

Checking venue websites and local event listings before travelling can help visitors discover:

• live music nights
• theatre performances
• touring productions
• seasonal festivals
• community music events
• family entertainment

Many performances are also paired naturally with the wider attractions of Bannau Brycheiniog (Brecon Beacons) National Park, making Brecon a strong base for visitors looking to combine outdoor experiences with culture and evening entertainment.